5 czerwca 1257 r. Kraków ulokowany

Książę krakowski Bolesław Wstydliwy wraz z żoną Kunegundą oraz matką Grzymisławą wydali przywilej lokujący krakowską gminę miejską na prawie magdeburskim. Organizację miasta książę powierzył wójtom Gedkowi, Jakubowi i Dytmarowi, którym obiecywał, że "żadnego innego nad nimi nie przedłoży wójta". Ale zapowiadał też, że jak wyłoni się sprawa, która wymagałaby "ściślejszego śledztwa", to "osobiście weźmiemy w nim udział albo przyślemy kogoś od naszego boku dla załatwienia wyłącznie tej jednej sprawy". Lokację Krakowa z 1257 r. historycy określają mianem "wielkiej", którą mogła poprzedzać wcześniejsza, "mała", datowana na 1220 r. O tej ostatniej nie zachował się jednak żaden dokument. Odnowienie lokacji mogło być związane ze zniszczeniem miasta przez Tatarów.

5 czerwca 1862 r. Reformy Wielopolskiego

Aleksander Wielopolski, naczelnik rządu cywilnego Królestwa Polskiego, wydał ukaz wprowadzający niemal całkowite zrównanie ludności żydowskiej z pozostałymi obywatelami. Żydzi otrzymali prawo wyborcze do samorządów, mogli swobodnie kupować dobra ziemskie i nieruchomości w miastach. Jednocześnie Rada Administracyjna w wyniku postanowień ukazu zniosła regulacje zawodowe i umożliwiła Żydom zostanie farmaceutą, handlowanie bydłem i zasiadanie w zgromadzeniach felczerskich. Cztery lata później Żydów z wykształceniem uniwersyteckim dopuszczono do służby cywilnej. Celem reform Wielopolskiego było odciągnięcie Żydów od współpracy z Polakami w ruchu narodowo-wyzwoleńczym.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej