24 maja 1370 r. Pokój w Stralsundzie

W stralsundzkim ratuszu doszło do podpisania pokoju, który uczynił ze Związku Hanzeatyckiego europejskie mocarstwo. Dokument, który kończył rozpoczęty osiem lat wcześniej konflikt, podpisali przedstawiciele Królestwa Danii oraz miast hanzeatyckich, m.in. Lubeki, Szczecina, Rygi i Gdańska. Na mocy układu hanzeaci mieli być uprzywilejowanymi kupcami na terenie Królestwa Danii i korzystać ze specjalnej ochrony, a każdy następny władca kraju po Waldemarze IV mógł zasiąść na tronie dopiero po potwierdzeniu przywilejów kupieckich miast. Na kilkanaście dziesięcioleci Hanza stała się niepodzielną władczynią Bałtyku i Morza Północnego. Stanowiła prawa, pobierała cła i ustalała reguły gry handlowej.

24 maja 1609 r. Gdzie jest stolica?

Zygmunt III, pierwszy król Rzeczypospolitej ze szwedzkiej dynastii Wazów, opuszcza wraz z rodziną Kraków i wyjeżdża do Warszawy. Kończy w ten sposób rozpoczęty w 1596 roku pożarem na Wawelu proces przenoszenia siedziby do Warszawy. Formalnie Kraków pozostał stolicą I Rzeczypospolitej aż do jej końca w 1795 roku, a Warszawa była tylko Miastem Rezydencjonalnym Jego Królewskiej Mości. Zygmunt III z różnych względów porzucił stolicę Jagiellonów i Piastów, a jednym z powodów był zapewne fakt, że Warszawa leży bliżej Szwecji niż Kraków. Zygmunt, który po utracie szwedzkiej korony w 1599 roku nie przestawał marzyć o odzyskaniu Szwecji, mógł uznać, że z Warszawy łatwiej mu będzie zarządzać sprawami związanymi z pierwszą ojczyzną.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej