16 maja 1532 r. Sir Tomasz More odmawia

Tomasz More, angielski filozof i pisarz ("Utopia"), zrzekł się funkcji lorda kanclerza w proteście przeciw przyznaniu królowi Henrykowi VIII prawa weta wobec norm ustalanych przez Kościół katolicki. Dwa lata później odmówił poparcia Act of Succession - zgodnie z nim prawo do tronu zyskiwały dzieci Anny Boleyn, poślubionej przez króla wbrew Rzymowi (Henryk został za to ekskomunikowany). Osadzony w londyńskiej Tower, w następnym roku został ścięty. Do kata miał powiedzieć "z pogodnym obliczem": "Moja szyja jest bardzo krótka, bacz zatem, byś krzywo uderzając, nie stracił dobrej sławy" (przeł. Wojciech Unolt). Tak przynajmniej napisał w żywocie Tomasza jego zięć William Roper.

16 maja 1575 r. Pustka po Walezym

Król Henryk I Walezjusz, pierwszy władca elekcyjny i jedyny Francuz na naszym tronie, w maju 1573 r. został wybrany na króla po zmarłym bezpotomnie Jagiellonie Zygmuncie II Auguście. W nocy z 18 na 19 czerwca 1574 r. Henryk, zwany u nas Walezym, potajemnie opuścił Kraków, otrzymawszy uprzednio wiadomość o śmierci brata, króla Francji Karola IX. Pognał do Paryża, by objąć tron Francji, a gdy przy granicy dopadł go kasztelan Jan Tęczyński, monarcha obiecał, że wkrótce wróci. Ale nie wrócił. Zwołany Sejm uznał, że wyjazd Walezego zwalnia poddanych ze zobowiązań wobec władcy i pozwala na wybór jego następcy. Wysłana do Francji delegacja wyznaczyła 12 maja 1575 r. jako ostateczny termin powrotu. Cztery dni później tron został uznany za pusty i rozpoczęły się przygotowania do nowej elekcji.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej