11 maja 1573 r. Walezy królem

Prymas Jakub Uchański ogłasza królem Polski i wielkim księciem Litwy Henryka Walezego, brata króla Francji Karola XI. To efekt elekcji po śmierci ostatniego z Jagiellonów Zygmunta Augusta. Oprócz Henryka na sejmie elekcyjnym w Kamieniu pod Warszawą o tron ubiegali się car Iwan Groźny i arcyksiążę Austrii Ernest Habsburg. Najbardziej zaciętą walkę stoczyły stronnictwa Henryka i Ernesta. 3 maja rozpoczęto tzw. kreskowanie, czyli głosowanie braci szlacheckiej poprzez stawianie kresek. Trwało tydzień. Po podliczeniu głosów okazało się, że 22 województwa opowiedziały się za Henrykiem, a 10 za Ernestem. Walezy był królem tylko przez rok, po śmierci brata potajemnie wyjechał z Polski, by objąć francuski tron.

11 maja 1846 r. Amerykanie przeciw Meksykanom

James K. Polk, amerykański prezydent, wezwał Kongres do wojny: Meksyk przekroczył granicę Stanów Zjednoczonych, zaatakował nasze terytorium i przelał amerykańską krew na amerykańskiej ziemi. (…) My zaś jesteśmy wezwani przez wzgląd na nasze obowiązki i patriotyzm, aby czynem bronić honoru, praw i interesów naszego kraju. Pretekstem było zabicie 16 amerykańskich żołnierzy, których oddział na spornych terenach zamieszkanych przez Meksykanów rozpoczął budowę fortu ze stanowiskami artyleryjskimi. Abraham Lincoln, członek Izby Reprezentantów, nazwał to prowokacją USA. Dwa dni później Kongres przyznał pieniądze na wojnę, w której wyniku Stany Zjednoczone uzyskały dostęp do Oceanu Spokojnego.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej