BEATA JANOWSKA: Norymberga, miasto naznaczone w XX w. piętnem nazizmu, na przełomie średniowiecza i renesansu przeżywało czas rozkwitu, było jednym z większych centrów wydawniczych w Europie i miejscem pracy wybitnych artystów, matematyków i kartografów.

PROF. WOJCIECH IWAŃCZAK*: W pierwszym odruchu większości ludzi Norymberga kojarzy się z procesami norymberskimi, ustawami norymberskimi, parteitagami, czyli dorocznymi zjazdami NSDAP, z których jeden uwieczniony został w słynnym filmie Leni Riefenstahl "Triumf woli". Tymczasem okresem największego prosperity był przełom XV i XVI w., kiedy to miasto stało się wielkim centrum handlowym, kulturalnym, intelektualnym. Dzisiaj ma ponad pół miliona mieszkańców i uniwersytet.

Francuskie pałace Potockich. Wakacje z historią cz. 11



Kiedy została założona Norymberga?

- Początki prawie wszystkich starych miast są legendarne, niepewne, ale wręcz obowiązkowo uważano, że ich korzenie sięgają czasów rzymskich. Często z nazwy usiłowano wywieść informację o założycielach, i tak Kraków został wybudowany przez Kraka, Kijów - przez księcia Kija. W przypadku miasta, o którym rozmawiamy, podawano etymologię: Norymberga - Nurymberga - Neronberga, a więc założona przez rzymskiego cesarza Nerona. Jeśli chodzi o fakty sprawdzalne, to wiadomo, że odgrywała ważną rolę już w XI w. Centrum Norymbergi i główny punkt odniesienia w przestrzeni miejskiej stanowi potężny kompleks zamkowy, w skład którego wchodzą: zamek cesarski, który już w tym czasie był jedną z ważniejszych siedzib władców Rzeszy, zamek burgrabiego i zamek miejski. Kiedy szukamy głównych wydarzeń w dziejach miasta, to musimy powiedzieć o karcie swobód nadanej jej w 1219 r. przez cesarza Fryderyka II. W średniowieczu kart swobód czy też wolności, czyli wielkich przywilejów dla grup społecznych lub miejsc, było wiele, najbardziej znana jest angielska Magna Charta Libertatum z 1215 r. Fryderyk II awansował Norymbergę do rangi wolnych miast Rzeszy i włączył ją do domeny swoich bezpośrednich wpływów. W Polsce też istniały królewszczyzny i majątki prywatne monarchów, a sytuacja terenów podlegających bezpośrednio władcy była zawsze wygodniejsza, bo nikt nie pobierał z nich dodatkowych podatków. Tak więc w początkach XIII w. miasto należało już do elity miast Rzeszy. W następnym stuleciu bardzo dużo zrobił dla niego król Czech i cesarz rzymski Karol IV Luksemburski (1316-78).
Pozostało 90% tekstu
Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej