W 1940 r. rozkazem komendanta Związku Walki Zbrojnej gen. Stefana "Grota" Roweckiego powołano w jego strukturach organizację dywersyjno-sabotażową o nazwie Związek Odwetu. Jej częścią były Kobiece Patrole Minerskie dowodzone przez Zofię Franio ps. "Doktor", lekarkę zaangażowaną w konspirację już od listopada 1939 r., a po wojnie uhonorowaną tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Patrole zajmowały się głównie małym sabotażem i produkcją materiałów wybuchowych.

Dwa lata później, gdy ZWZ przemianowano na Armię Krajową, Patrole zostały zreorganizowane i powstała nowa jednostka - Dywersja i Sabotaż Kobiet. "Dysk", jak mówiono w skrócie, wszedł w skład Kierownictwa Dywersji AK, czyli słynnego Kedywu. Na czele oddziału stanęła porucznik Wanda Gertz ps. "Lena", osoba z ogromnym doświadczeniem wojskowym wyniesionym przede wszystkim z lat 1914-20. Konspirowała od samego początku okupacji hitlerowskiej, była łączniczką, przygotowywała raporty wywiadowcze dotyczące m.in. niemieckiego wojska, służb specjalnych oraz represji.
Pozostało 93% tekstu
Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej