Mleko, pociągi i inteligentne liczniki

Ireneusz Sudak, Tomasz Bielecki, Bruksela
12.12.2016 20:50
A A A
Producent urządzeń i technologii drukarskich Heidelberger Druckmaschinen AG to pierwsza większa firma w Niemczech, która skorzystała ze wsparcia w ramach planu Junckera. Otrzymała 100 mln euro w ramach EFSI na badania i innowacje

Producent urządzeń i technologii drukarskich Heidelberger Druckmaschinen AG to pierwsza większa firma w Niemczech, która skorzystała ze wsparcia w ramach planu Junckera. Otrzymała 100 mln euro w ramach EFSI na badania i innowacje (Materiały prasowe)

Wybraliśmy najciekawszych pięć polskich i pięć zagranicznych inwestycji realizowanych dzięki planowi inwestycji dla Europy.

Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych (EFIS) rozkręcił się na całego. W dwa lata od jego ogłoszenia podpisane są inwestycje o wartości ponad 154 mld euro, co oznacza, że plan jest na półmetku realizacji. Pomoc polega na gwarancjach kredytowych i udzielaniu preferencyjnych, nisko oprocentowanych kredytów, co ma rozruszać tempo wzrostu gospodarczego w Europie i przyczynić się do jej ponownej industrializacji.

W sumie zatwierdzono już prawie 400 dużych, wartych co najmniej 25 mln euro projektów i 400 tys. dla małych i średnich firm.

Oto pięć najciekawszych projektów z Polski i z innych krajów Unii, których finansowanie zostało już zatwierdzone.

Mlekovita: mleko w proszku

Prawdziwym prymusem pod względem wykorzystania możliwości, jakie daje plan Junckera, jest Spółdzielnia Mleczarska „Mlekovita” z miejscowości Wysokie Mazowieckie. Ten znany producent nabiału już w grudniu ubiegłego roku dostał potwierdzenie finansowania budowanej od podstaw fabryki do produkcji mleka w proszku. To inwestycja warta 95 mln euro, czyli ponad 400 mln zł, w której nawet na trzy zmiany będzie pracować sto osób. Z tej kwoty ok. 72,4 mln euro pochodzi z EFIS, a 48 mln euro z kredytów Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Inwestycja Mlekovity to nie tylko sama linia technologiczna do produkcji mleka w proszku, ale też oczyszczalnia ścieków i nowa kotłownia gazowa o mocy 25,5 MW, która będzie ogrzewać fabrykę i dostarczy parę wodną do celów technologicznych.

Co ciekawe, konkurencyjna Spółdzielnia Mleczarska „Mlekpol” również pokusiła się o pieniądze z EFIS i dostała finansowanie na budowę fabryki mleka w proszku w Mrągowie. W ubiegłym tygodniu wmurowano tam kamień węgielny pod budowę nowej fabryki wartej 92 mln euro. Z tej kwoty 46 mln euro pochodzi z funduszy EBI.

Inwestycje w budowę fabryk mleka w proszku to nie przypadek. Ten tzw. koncentrat mleczny jest coraz chętniej wykorzystywany w takich branżach jak piekarnictwo, cukiernictwo, jako dodatek do wędlin i przetworów garmażeryjnych czy jako składnik mlecznych mieszanek dla niemowląt.

Tauron: linie energetyczne

Jednym z największych pod względem wartości jest projekt spółki Tauron Dystrybucja. To spółka córka notowanego na giełdzie koncernu energetycznego Tauron, która zajmuje się dostarczaniem prądu do odbiorców. Służą do tego linie energetyczne, które na terenie Polski zarządzanym przez grupę Tauron (na południu kraju) liczą 258 tys. kilometrów, co oznacza, że mogłyby ponadsześciokrotnie opleść Ziemię wokół równika. Niestety, sieć bywa zawodna i wymaga miliardowych inwestycji. Jak wynika z raportu Fundacji im. Lesława Pagi, rocznie polską gospodarkę przerwy w dostawach prądu kosztują ponad 1,3 mld zł. Czas tych wyłączeń jest ponadośmiokrotnie dłuższy niż np. w Danii czy Niemczech.

Żeby poprawić niezawodność dostaw energii, Tauron uzyskał zgodę na realizację wartego 396 mln euro programu inwestycyjnego. Połowa tej kwoty ma pochodzić z finansowania Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Pieniądze zostaną przeznaczone na remonty, modernizację i rozbudowę linii średniego i niskiego napięcia, a także budowę transformatorów. Projekt jest jednym z dwóch do tej pory zatwierdzonych przez EBI polskich projektów rządowych.

PTSB: mieszkania na wynajem

Przykładem, jak w nieoczywisty sposób można wykorzystać możliwości inwestycyjne planu Junckera, jest Poznań. Tam kontrolowana przez miasto spółka Poznańskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego (PTBS) dostała zgodę na wart 66 mln euro projekt budowy mieszkań na wynajem. Celem założonej w 1995 r. spółki jest zapewnienie lokali mieszkalnych osobom o średnich dochodach. W tym celu poznański TBS buduje mieszkania czynszowe i eksploatuje je na zasadach najmu. Projekt budowy 1300 mieszkań w Poznaniu w połowie będzie sfinansowany kredytem EBI.

– Oferta skierowana do osób średnio zarabiających, nieposiadających zdolności kredytowej. Przy wielkości nakładów prawie 300 mln zł konieczne było pozyskanie partnera, który mógłby zaangażować swoje środki pieniężne w długim, ponad 25-letnim horyzoncie czasowym – mówi nam Bogna Narożna, wiceprezes poznańskiego TBS.

Przewozy Regionalne: pociągi

Drugi projekt rządowy ze zgodą EBI (obok projektu Tauronu) to plan Przewozów Regionalnych. To największy przewoźnik kolejowy w Polsce, z którego usług korzysta każdego dnia 220 tys. osób, a na tory wyjeżdża 1600 pociągów.

Spółka, której głównym właścicielem jest Agencja Rozwoju Przemysłu, a reszta należy do samorządów wszystkich województw, dostała zgodę na realizację wartego 107 mln euro planu modernizacji i zakupu nowego taboru. Z tej kwoty 46 mln euro będzie pochodzić ze środków EBI. Projekt obejmuje przeprowadzenie pełnej modernizacji i zakupu 55 sztuk taboru kolejowego.

Maspex: energia dla soków

Za to jedynym innowacyjnym projektem z Polski jest plan grupy spożywczej Maspex, właściciela takich marek jak: Kubuś, Lubella, Łowicz czy Krakus. Firma dwa tygodnie temu podpisała umowę na 60 mln euro kredytu z EBI na rozbudowę i modernizację zakładów produkcyjnych i magazynów w Lublinie, Olsztynku, Łowiczu i Tychach. Pieniądze zostaną przeznaczone m.in. na budowę biogazowni w zakładzie w Tychach oraz instalację paneli fotowoltaicznych w Olsztynku.

Gingko Fund (Belgia)

Najnowszym przykładem projektu Gingko Fund jest odkupienie i odkażanie terenów poprzemysłowych po dawnej papierni pod Mont-Saint--Guibert w frankofońskiej części Belgii. Powstanie na nich podmiejskie osiedle z łącznie 300 nieruchomościami, które zostaną odsprzedane prywatnym właścicielom.

Gingko Fund jest narzędziem inwestycyjnym dla kilku innych projektów na obszarach poprzemysłowych we Francji i Belgii. Wspiera zakup ziemi, opracowuje plany jej odkażania, a potem je wdraża, zanim na tych terenach rozpocznie się klasyczna działalność deweloperska. Dla udziałowców w tych projektach Gingko Fund jest gwarancją, że obszary poprzemysłowe zostały przygotowane w należyty sposób z poszanowaniem wymogów ekologicznych UE. Na tych terenach we Francji i Belgii powinno powstać 5 tys. mieszkań o łącznej powierzchni 350 tys. m kw., co da pracę 8,5 tys. ludzi. Łączna wartość inwestycji Gingko Fund to 120 mln euro, z czego 30 mln euro w ramach EFIS.

Heidelberger Druckmaschinen AG (Niemcy)

Producent urządzeń i technologii drukarskich Heidelberger Druckmaschinen to pierwsza większa firma w Niemczech, która skorzystała ze wsparcia w ramach planu Junckera.

– Zwykły komercyjny wniosek kredytowy z uzasadnieniem „jesteśmy dobrzy, bo...” i z wyliczeniami nie pchnąłby naszego projektu skupionego na innowacjach – przekonuje Stephan Knuppertz z Heidelberg Financial Services. Firma musiała przeprowadzić cięcia wskutek spowolnienia gospodarczego po kryzysie finansowym z 2009 r., ale nadal mierzy w utrzymanie swej silnej pozycji w produkcji sprzętu dla druku offsetowego oraz druku opakowań. Stawia na badania i rozwój nowych technologii w cyfryzacji oraz na rzecz większej automatyzacji między zamówieniem klienta (np. zdjęciem albo napisem na opakowanie) a drukiem. I właśnie na te badania i innowacyjny rozwój przeznaczone jest 100 mln euro w ramach EFSI (na siedem lat), które ma wygenerować inwestycję wartą 300 mln euro.

Elite Dental Prague (Czechy)

Europejski Bank Inwestycyjny za jeden z flagowych projektów EFIS w sektorze małych przedsiębiorstw uznaje wsparcie dla prywatnej przychodni dentystycznej w Pradze – Elite Dental Prague. Otrzymała ona 111 tys. euro kredytu w ramach EFIS. – Oprocentowanie wynosi mniej niż jedna trzecia w porównaniu z naszym poprzednim, komercyjnym kredytem – wyjaśnia księgowy Ondrej Tomsik. Firma najpierw starała się o wsparcie z funduszy unijnych, ale go nie dostała. – W Czechach jest dużo gotówki, ale banki wymagają dla kredytów zabezpieczeń, o które małym i średnim przedsiębiorcom jest trudno – przekonuje Lubomir Rajdl z czeskiego banku rozwojowego CMZRB. I to właśnie gwarancje ze strony CMZRB (w ramach planu Junckera) podniosły zdolność kredytową Elite Dental Prague. Rozwija ona „usługę jednego dnia”, czyli protetykę w czasie jednodniowych zabiegów. Za kredyt zakupiła nowy rentgen, urządza gabinet, chce zatrudnić nowych pracowników. Leczy Czechów, ale też pacjentów, m.in. z Austrii i Niemiec.

Smart Meters – Project Spark (Wielka Brytania)

Władze Wlk. Brytanii chcą, by do 2020 r. w każdym gospodarstwie domowym na Wyspach były zainstalowane wyłącznie inteligentne liczniku prądu i gazu (czyli ok. 53 mln urządzeń). Zamontowanie ponad 7 mln takich liczników jest celem Project Spark, czyli programu wymiany starych urządzeń prowadzonego przez Calvin Capital, głównego właściciela i zarządcy liczników.

W Project Spark zaangażowane jest sześć banków komercyjnych (m.in. Barclays, Crédit Agricole CIB, HSBC), a także finansowanie w ramach EFIS, które wyniesie 478 mln euro (wygenerowana inwestycja ma być warta 1,38 mld euro). To jedna z największych inwestycji zatwierdzonych dotąd w planie Junckera. Inteligentne liczniki rejestrują zużycie energii, raportują do dostawcy i pozwalają mu lepiej zarządzać dostawami. Zarazem także klientom ułatwiają sterowanie zużycia energii, by np. dostosować się do różnych taryf o różnych porach dnia. To pozwala na oszczędność energii, a zatem i redukcję emisji CO2, czym wpisuje się w priorytety EFIS.

IF – Troisieme Révolution Industrielle (Francja)

Pierwszy projekt inwestycyjny w UE, który łączy (bardzo nieduże) finansowanie z dotacji unijnych oraz z EFIS. Plan Troisieme Révolution Industrielle, czyli trzeciej rewolucji przemysłowej, jest inspirowany postulatami Jeremy’ego Rifkina. W 2012 r. został on poproszony o nakreślenie projektu reform przez władze regionu Nord-Pas-de-Calais położonego przy granicy z Belgią.

Jednym z celów jest zerowa emisja CO2 w 2050 r., m.in. dzięki inteligentnej sieci energetycznej (zarządzającej pobieraniem energii ze źródeł odnawialnych, w tym z przydomowych), czy też inteligentne budynki. To wymaga inwestycji (często o niedużej skali) m.in. w technologie cyfrowe. Na platformę inwestycyjną Troisieme Révolution Industrielle złoży się finansowanie w ramach EFIS (20 mln euro), od inwestorów prywatnych (m.in. Crédit Agricole Nord de France Caisse des Dépots) oraz 15 mln klasycznej unijnej pomocy (2,5 mln euro grantu z polityki regionalnej UE plus 12,5 mln kredytu z EBI). Cała platforma ma przyciągnąć 200 mln euro inwestycji do 2020 r.

Cykl „Inwestycje dla Europy”

Plan Inwestycyjny dla Europy, zwany planem Junckera, to przygotowany przez Komisję Europejską i Europejski Bank Inwestycyjny plan pobudzenia inwestycji w gospodarce europejskiej. Mechanizmy gwarancji finansowych powinny umożliwić realizację projektów o łącznej wartości ok. 315 mld euro. Na finansowanie mogą liczyć nie tylko duże, rządowe projekty, ale też inwestycje małych i średnich firm.

Na łamach „Wyborczej” co wtorek przez trzy tygodnie opisywaliśmy zasady działania planu Junckera i sposoby ubiegania się o pozyskanie środków na projekty inwestycyjne. Dziś ostatni odcinek cyklu.

 

Więcej o:

O naszej akcji

Plan Junckera, przygotowany przez Komisję Europejską i Europejski Bank Inwestycyjny, jest wieloletnim programem inwestycyjnym, który ma na celu pobudzenie inwestycji w gospodarce europejskiej.

Przygotowaliśmy serię publikacji w Gazecie Wyborczej oraz w serwisie Wyborcza.pl, poprzez które będziemy edukować oraz wyjaśniać zasady Planu Inwestycyjnego dla Europy. Zapraszamy do lektury!