Jeszcze parę lat temu społeczne działania biznesu w Polsce sprowadzały się co najwyżej do przekazywania darowizn na działania prospołecznych organizacji pozarządowych. Zmieniło się to dopiero dzięki zjawisku CSR.

Czym w ogóle jest CSR? Skrót pochodzi od anglojęzycznej nazwy Corporate Social Responsibility („społeczna odpowiedzialność biznesu”). W międzynarodowej normie dotyczącej CSR mówi się wprost o społecznej odpowiedzialności organizacji, która działa na terenie danego kraju. Każda z nich ma bowiem wpływ na otoczenie, zużywa zasoby, zatrudnia ludzi, korzysta z różnych produktów i usług.

Jak CSR działa w Polsce

– CSR to odpowiedzialność organizacji za wpływ jej decyzji i działań na społeczeństwo i środowisko, zapewniana przez przejrzyste i etyczne postępowanie – tłumaczy Agnieszka Siarkiewicz ze stowarzyszenia Forum Odpowiedzialnego Biznesu, które raz do roku publikuje szeroki raport nt. działań CSR-owych firm i instytucji w Polsce. – Działania CSR-owe przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju, w tym dobrobytu i zdrowia społeczeństwa, uwzględniają oczekiwania interesariuszy, są zgodne z obowiązującym prawem i spójne z międzynarodowymi normami postępowania.

Nie jest tajemnicą, że działalność gospodarcza dużych i małych firm powoduje liczne problemy, takie jak np. zanieczyszczenie środowiska czy wyczerpywanie zasobów naturalnych. Według idei CSR w rozwiązywaniu tych problemów powinna uczestniczyć także firma, która je stwarza. Dodatkowo przedsiębiorstwa posiadają osobowość prawną, są więc swoistego rodzaju obywatelami, którzy powinni dbać o swoje otoczenie, a trzeba pamiętać też, że dzięki odpowiedzialności społecznej firmy mogą poprawić reputację, a tym samym... zwiększyć swoje zyski.

Obecnie coraz więcej takich firm i instytucji wychodzi z założenia, że działania na polu CSR przekładają się bezpośrednio na poprawę kondycji przedsiębiorstwa i to zarówno pod względem wizerunkowym, jak też finansowym. Co więcej, przynoszą one także wymierne korzyści nie tylko samym firmom, ale też społeczeństwu. Dla biznesu ważne są bowiem działania CSR wobec własnych pracowników, które przywiązują ich do pracodawcy, a dodatkowo motywują i przyciągają wartościowych kandydatów do pracy. Wprowadzenie problematyki ochrony środowiska i polityki społecznej do strategii przedsiębiorstwa pozwala też obniżyć koszty (opłaty za energię, wodę, z tytułu zanieczyszczeń) i zapewnia lepszą odporność na kryzysy, zwiększając przy tym zaufanie akcjonariuszy.

Volkswagen i Toyota dają przykład

Na podstawie zaangażowania firm w Polsce w kluczowe inicjatywy odnoszące się do ogólnej działalności z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu można wskazać te najbardziej aktywne przedsiębiorstwa z branży motoryzacyjnej.

– Na przykład Volkswagen Polska zgłasza dobre praktyki do Raportu Forum Odpowiedzialnego Biznesu (FOB), poddaje się audytowi w Rankingu Odpowiedzialnych Firm (ROF) i Listkach „Polityki” – wymienia Siarkiewicz.

W Polsce cały czas brakuje jednak dokładnych raportów o działalności CSR w Polsce z tejże branży. Możemy spodziewać się jednak zmian w tym zakresie ze względu na wdrożenie unijnej dyrektywy o ujawnianiu danych niefinansowych, która objęła największe spółki w Polsce, w tym także te z branży motoryzacyjnej.

Obecnie wśród blisko 900 przykładów działań CSR firm opisanych w Raporcie „Odpowiedzialny biznes w Polsce 2016. Dobre praktyki” znalazły się firmy otwierające się na współpracę z organizacjami pozarządowymi (projekt CHANGEMAKER XCHANGE organizowany przez BMW Group Polska z Fundacją Ashoka), a także realizujące programy grantowe i dotyczące wolontariatu pracowniczego. Dbają np. o odpowiedzialne miejsca pracy (projekty: Przyszła mama, Checkup – Volkswagen Poznań), wspierają osoby zagrożone wykluczeniem (program stypendialny Renault Handisport Team – Renault Polska). Istotne pozostają kwestie środowiskowe obejmujące m.in. zobowiązania do zmniejszenia emisji CO2 (Think Blue.Factory – Volkswagen) czy polegające na wznoszeniu zrównoważonej infrastruktury (nowa fabryka modelu Volkswagen Crafter).

– Firmy rozwijają również programy i kierunki w szkołach oraz na uczelniach, które w przyszłości zapewnić mają dostęp do wyspecjalizowanych pracowników – mówi Siarkiewicz. – Przykładem są chociażby studia o profilu praktycznym na Politechnice Poznańskiej na Wydziale Elektrycznym, za którymi stoi Volkswagen Poznań.

Świetny przykład dobrych praktyk daje też Toyota Motor Poland. Co roku Toyota wraz ze spółką Agora pomaga innej instytucji spełniać potrzeby i marzenia dzieci. W 2017 r. wspólna akcja obu firm miała miejsce już po raz dwunasty. 3 czerwca „Gazeta Wyborcza” ukazała się w specjalnej okładce – reklamie Toyoty, a dochód z takiej formy reklamy zostanie przekazany „Fundacji z Pompą – Pomóż Dzieciom z Białaczką”, która wspiera działania Oddziału Hematologii Dziecięcej gdańskiego Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego, jego małych podopiecznych oraz ich rodzin.

Na oddziale leczeni są pacjenci z całego Pomorza, często wszystkie 24 łóżka są zajęte. Niezbędny sprzęt bardzo szybko się zużywa, a szpital nie dysponuje środkami umożliwiającymi zakup nowego. Oferuje także pomoc psychologiczną dla dzieci z chorobą nowotworową i ich rodzin, m.in. poprzez spotkania terapeutyczne, grupy wsparcia i informacyjną stronę internetową. Współfinansuje rehabilitację chorych dzieci, tak by mogły po wyleczeniu normalnie funkcjonować wśród rówieśników. Dofinansowuje także rodziny w trudnej sytuacji materialnej oraz pobyty w ośrodkach przeszczepowych. Fundacja chce także prowadzić działania na rzecz utrzymania wysokiego standardu wiedzy wśród fachowego personelu medycznego pracującego z dziećmi dotkniętymi białaczkami, m.in. poprzez organizowanie profesjonalnych szkoleń.

Branża motoryzacyjna coraz bardziej CSR

Pozostałe firmy z branży motoryzacyjnej biorą udział głównie w pojedynczych projektach. Widoczne jest też mniejsze zaangażowanie firm z branży motoryzacyjnej w ujawnianie danych niefinansowych, dotyczących m.in. kwestii społecznych, ochrony środowiska, ładu organizacyjnego. Prawdopodobnie firmy te raportują dane do spółek matek, ujawniają informacje na swoich stronach internetowych.

– Obok inicjatyw już podejmowanych przez branżę motoryzacyjną w zakresie CSR warto również przyjrzeć się zagranicznym kierunkom jej rozwoju – mówi Siarkiewicz. – Zaliczyć do nich można produkcję samochodów hybrydowych i elektrycznych, rozwój partnerstw międzysektorowych, wdrażanie zrównoważonego łańcucha dostaw.

Pierwszy z nich, dotyczący produkcji aut bardziej przyjaznych środowisku, ma na celu zmniejszenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery oraz ograniczenie hałasu w miastach, a przez to podnoszenie komfortu życia mieszkańców. Rozwój partnerstw międzysektorowych obejmować może współpracę m.in. z samorządami, firmami IT, uczelniami wyższymi – tak, aby wspierać innowacje w branży motoryzacyjnej.

Z kolei kwestie dotyczące zrównoważonego łańcucha dostaw wspiera CSR Europe. Projekt „DRIVE Sustainability” to partnerstwo największych producentów aut, który ma celu włączenie zasad zrównoważonego rozwoju w cały łańcuch dostaw w sektorze motoryzacyjnym.

POLSKA NA MIEJSCU SIÓDMYM

Zarówno zachodnie, jak i azjatyckie firmy motoryzacyjne coraz bardziej dostrzegają rosnący potencjał polskiego rynku. W 2016 roku Polacy kupili najwięcej nowych aut w tym wieku, a przy tym bili też rekordy w imporcie używanych samochodów z Zachodu. Tylko w grudniu w Polsce zarejestrowano 49,5 tys. nowych aut osobowych i lekkich dostawczych, a w całym 2016 roku prawie 476 tys. takich pojazdów – to dane z rządowej ewidencji CEPiK, opracowanej przez firmę analityczną Samar.

Tak wysoka liczba „nówek” daje Polsce 7. miejsce pod względem sprzedaży nowych aut w Unii Europejskiej, za Niemcami, Wielką Brytanią, Francją, Włochami, Hiszpanią i Belgią. Co więcej, w tym wieku Polacy nie kupowali nowych pojazdów częściej niż właśnie w 2016 roku.

Jakie marki cieszą się nad Wisłą największą popularnością? Prym wiedzie należąca do grupy Volkswagena Skoda (52,3 tys. nowych aut w 2016 roku), na drugim miejscu znalazł się właśnie Volkswagen (42,8 tys.), a na trzecim Toyota (40,8 tys.). Takie wyniki sprawiają, że branża motoryzacyjna zaczęła traktować polski rynek jako jeden z ważniejszych w Europie.

Okładka-reklamaOkładka-reklama red.