IPN promuje w mediach społecznościowych film pokazujący grozę życia w getcie, prawdopodobnie nakręcony w latach 1940-41 przez nieznanego z imienia i nazwiska żołnierza Wehrmachtu. Instytut zrekonstruował cyfrowo i zmontował materiał. W otwierającym go czarnym kadrze zacytował znane motto „Medalionów”: „Ludzie ludziom zgotowali ten los”. Problem w tym, że zarówno w wersji oryginalnej, jak i w  angielskim tłumaczeniu obok słowa „Ludzie” („People”) dopisał w nawiasie „Niemcy” („Germans”). 

Prof. Bilewicz: Ofiary pozostawiono anonimowymi

- Uniwersalizujące motto Nałkowskiej ma nam przypominać, że każdy człowiek jest gotów do zbrodni. Że to zwykli ludzie, ojcowie swoich rodzin, urzędnicy, policjanci stali za najokrutniejszą zbrodnią w dziejach ludzkości - mówi „Wyborczej” prof. Michał Bilewicz, kierownik Centrum Badań nad Uprzedzeniami przy Instytucie Psychologii UW. - Późniejsze skrupulatne badania historyków (np. Christophera Browninga) potwierdziły prawdziwość tych słów - czasem zwykli ludzie byli w stanie włączyć się w okrucieństwo tego zbrodniczego systemu. Na tym polegała nazistowska machina ludobójcza, w której gorliwie uczestniczyli przecież też Estończycy, Ukraińcy czy Belgowie.

Artykuł dostępny tylko w prenumeracie cyfrowej Wyborczej

Wypróbuj cyfrową Wyborczą

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych, lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej