Od czego zacząć zbieranie informacji?
Od siebie i szuflady własnego biurka. Sięgnij po akt urodzenia i świadectwo chrztu, legitymacje i świadectwa szkolne, uczelniany indeks, a także dyplomy i podania o przyjęcie do pracy. Jeśli nie zrobisz w tych dokumentach porządku, ktoś inny tym bardziej sobie nie poradzi. Gdy bez opisu nie da się o nich za wiele powiedzieć, dołącz notkę z objaśnieniem - np. moja pierwsza praca po studiach, zwolniłem się po trzech latach, gdy założyłem własną firmę.
Podobnie - jakbyś robił to dla kogoś, kto cię nie zna - opisz swoje fotografie. Gdy np. uleciało ci z głowy nazwisko stojącego obok ciebie najlepszego kolegi z wojska, spróbuj przynajmniej przypomnieć sobie, w którym roku i gdzie do fotografii pozowaliście.
Pamiętaj, rozpoczęcie poszukiwań od siebie to po pierwsze - trening przed dalszą pracą, po drugie - na zdjęciach z pewnością znajdziesz nie tylko siebie, ale swoich bliższych i dalszych krewnych. Na tym etapie poszukiwań spisz ich imiona i nazwiska, później ci się przydadzą.
Szukaj śladów bliskich
Rozejrzyj się po domu, a z pewnością znajdziesz sporo podobnych do twoich śladów po rodzicach i innych bliskich. Zwracaj uwagę nie tylko na dokumenty (legitymacje, dowód osobisty, świadectwo pracy, książeczka ubezpieczeniowa, notarialnie potwierdzony spadek), ale też na książkę z odręczną dedykacją, pocztówki z wakacji, listy, kronikę, pamiętnik z dzieciństwa i modlitewnik.
To w dalszych poszukiwaniach może okazać się przydatne, bo np. książkę dla mamy podpisał nieznany ci wuj i w dedykacji znajdziesz jego nazwisko.
Wszystkie dokumenty, "ślady", które znalazłeś - uporządkuj i opisz.
Pora na pierwsze wnioski
W oparciu o informacje z dokumentów, które już masz, sporządź notatki o swojej rodzinie. Przy imionach bliskich dodaj daty, na które natrafiłeś, i zaznacz, z czym się wiązały.
Pamiętaj, im wcześniej zaczniesz segregować informacje, tym większa nadzieja, że się nie pogubisz w stosie papierów i dalej zajdziesz.
Załóż segregator dla kart z podstawowymi informacjami o członkach swojej rodziny. Staraj się wpisywać informacje według tego samego, przyjętego przez siebie porządku, np.: imię i nazwisko, miejsce i data urodzenia, miejsce i data chrztu, imiona i nazwiska rodziców, miejsce i data ślubu, imię i nazwisko małżonka, imiona i nazwiska dzieci, miejsce i data śmierci.
Każdej osobie nadaj indywidualny numer porządkowy, dzięki temu unikniesz pomyłki, która mogłaby się zdarzyć przy powtarzających się imionach.
Jeśli nie boisz się komputera, korzystaj też z odpowiedniego programu komputerowego. Przy jego wyborze pamiętaj o tym, że nie każdy program potrafi rozpoznawać polskie litery (np. ą, ę, itd.) Zwróć uwagę na to, aby potrafił zapisywać i odczytywać pliki w formacie GEDCOM, który jest standardowym formatem zapisu danych genealogicznych. Wymogi te spełniają spolszczone wersje programów Brother's Keeper oraz Fzip Family Tree (oba przeznaczone dla Windows) oraz PAF i A-Gene.
Ale nawet gdy zdecydujesz się na korzystanie z któregoś programu komputerowego, nie rezygnuj z prowadzenia kartoteki papierowej. Dlaczego? Spróbuj wyobrazić sobie, jak zareagują twoja babcia lub stary stryj, gdy na rozmowę z nimi wybierzesz się z laptopem pod pachą. Lepsze wrażenie na nich zrobisz i dużo więcej ci powiedzą, gdy będziesz notować w solidnym brulionie.
Rozmawiaj z rodziną
Z wiedzą zebraną z domowych dokumentów i wstępnie uporządkowaną jesteś już gotowy do rozmów z członkami rodziny i starymi znajomymi twojego domu. Wybierz się do nich ze znalezionymi fotografiami. Możesz także sporządzić wcześniej - choćby małe - drzewo genealogiczne swojej rodziny w oparciu o dane, które już zdobyłeś. Zabierz ze sobą na rozmowę szkic.
Przygotuj się do niej - pytaj o to, skąd przybyła twoja rodzina (nawet jeśli myślisz, że już wszystko o tym wiesz), dowiedz się, gdzie mieszkają krewni, z którymi od dawna nie utrzymujesz kontaktów. Spytaj, kim byli z zawodu...
Pamiętaj, że w twoich poszukiwaniach chodzi o coś więcej niż najpiękniej rozrysowane drzewo genealogiczne z datami urodzin i zgonów poszczególnych członków rodziny. Wysłuchuj cierpliwie anegdot i dygresji, nawet jeśli wydają się niezwiązane z tematem, Zbierz historie o tym, jak żyli, gdzie mieszkali i czym się zajmowali twoi bliscy. Jeszcze przed rozmową spróbuj zebrać informacje o historii interesującej ciebie miejscowości: o tym, gdzie i kiedy została wybudowana w niej szkoła, kościół, o założeniu lokalnego towarzystwa śpiewaczego lub sportowego. Pradziadek, o którym opowiadano ci, że kochał muzykę, pewnie był członkiem takiego towarzystwa, więc może uda się go odszukać na fotografii w jakimś opracowaniu dotyczącym tego fragmentu historii miasta.
W czasie rozmowy nie spiesz się, rób notatki, a jeśli twoim rozmówcom to nie przeszkadza, używaj dyktafonu. Wykorzystaj ich wiedzę do zweryfikowania danych, które już masz.
Źródło: Gazeta Wyborcza
