Czekamy na Wasze listy. Napisz: listydogazety@gazeta.pl

W poprzedni weekend w 308 wypadkach zginęły na polskich drogach 44 osoby, 542 zostały ranne. To był najgorszy weekend tegorocznych wakacji. Akurat kiedy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad organizowała akcję Narodowy Eksperyment Bezpieczeństwa "Weekend bez ofiar".

- Niestety, wielu kierowców nie wzięło sobie do serca tych apeli - przyznał po weekendzie rzecznik komendanta głównego policji Mariusz Sokołowski.

Z policyjnych statystyk wynika, że najgorzej jest w wakacyjne miesiące - lipcu i sierpniu. Wtedy jest najwięcej wypadków, w których ginie najwięcej kierowców i pasażerów, a główną tego przyczyną jest nadmierna prędkość. Tylko od początku tych wakacji zginęło na naszych drogach 465 osób - z czego w lipcu 326.

Coroczne statystyki pozornie są uspokajające. W całym 2000 roku w Polsce zginęły na drogach aż 6294 osoby, a już w 2008 r. - 5437. Przed rokiem ofiar było jeszcze mniej - 4572.

Jednak zestawienie z innymi państwami UE za ostatnich 10 lat (2000-09) pokazuje, jak bardzo zostaliśmy w tyle. A raczej jak wielki krok w poprawie bezpieczeństwa na swoich drogach zrobiły inne kraje.

"Gazeta" zdobyła wstępne dane do przygotowywanego na listopad raportu "Ofiary śmiertelne wypadków drogowych w ostatniej dekadzie. Pozycja Polski wśród krajów UE". Opracowują go - na podstawie różnych danych, np. Eurostatu - eksperci Instytut Transportu Samochodowego, MSWiA, resortu sprawiedliwości oraz organizacji pozarządowych.

W 2000 r. z rekordową liczbą ofiar śmiertelnych byliśmy na czwartym miejscu wśród państw UE - więcej ludzi ginęło na początku dekady na drogach Francji, Niemiec i Włoch. W 2009 r. - niestety - "wysforowaliśmy" się na pierwsze miejsce.

We Francji na początku dekady ginęło ponad 8 tys. osób rocznie, w Niemczech - 7,5 tys., a we Włoszech - ponad 7 tys. osób. Przez dziesięć lat udało im się zredukować tę liczbę o blisko połowę. Nie dość, że skutecznie walczą z drogowym piractwem, to mają lepsze drogi.

Dobrym wskaźnikiem dla oceny sytuacji na drogach w danym kraju jest tzw. ryzyko śmierci w wypadku (liczba zabitych na milion mieszkańców). W Polsce w 2009 r. wynosiło ono 120, podczas gdy średnia dla 27 krajów Unii wynosi 69. Tylko w Rumunii i Grecji ryzyko śmierci było wyższe niż u nas.

Raport ma uwzględniać też "społeczno-ekonomiczne koszty wypadków drogowych". Co to za "bezduszny" wskaźnik? W Unii przyjmuje się, że jedna osoba zabita na drodze to strata 1-1,5 mln euro (oblicza się to skomplikowaną metodą odnoszącą się m.in. do obniżenia wskaźnika PKB, mniejszej konsumpcji itp.). Szacować więc można, że w ciągu dekady nasze państwo straciło ok. 55- 82 mld euro. A do tego trzeba doliczyć koszty związane z rannymi w wypadkach.

- Na listopadową konferencję w Warszawie poświęconą ofiarom drogowych wypadków zaprosimy przedstawicieli Hiszpanii, Łotwy, Litwy, Estonii, Słowacji, bo tam był największy spadek liczby ofiar. Chcemy się dowiedzieć, jakimi metodami tego dokonali - mówi dr Andrzej Wojciechowski, dyrektor ITS. - Np. na Litwie drastycznie zaostrzono kary za przekroczenie prędkości, łącznie z możliwością konfiskaty samochodów. Radykalne poniesienie kar to radykalne ograniczenie nadmiernej prędkości, ale w Polsce od kilku lat nie ma na to przyzwolenia władzy - dodaje.

Przyczyny są bardziej złożone. Dyrektor ITS zwraca uwagę, że ok. 40 proc. wypadków dotyka w Polsce tzw. niechronionych uczestników ruchu - pieszych i rowerzystów. Stąd postulat, żeby nowym drogom - jak w Europie - towarzyszyła odpowiednia infrastruktura, np. ścieżki rowerowe.

- Hiszpania sukces zdaje się zawdzięczać głównie rozbudowie dróg szybkiego ruchu (autostrad i ekspresowych), we Francji zadziałała ustawa radarowa - wylicza z kolei Janusz Popiel, prezes Stowarzyszenia Poszkodowanych w Wypadkach Drogowych "Alter Ego". - Ale choćby nie wiem jak dobre mielibyśmy drogi, choćbyśmy nie wiem jak bardzo zaostrzyli prawo, wprowadzili ustawę radarową, przegramy, jeśli nie odwołamy się do ludzi. W Polsce nakazy nie są skuteczne, trzeba ludzi poprosić, wciągnąć we wspólne rozwiązanie tego problemu.

Obaj eksperci wspominają też, o czymś, co "kupi" każdy kierowca - koalicji na rzecz weryfikacji oznakowania dróg (jest zainteresowanie wśród posłów). Bo znaków - także tych ograniczających prędkość - jest za dużo, często są bezsensownie ustawione.

- Jesteśmy czerwoną latarnią w Europie - mówi dyr. Wojciechowski. Ale projekt raportu kończy prognoza na 2010 r.: "Polska ma szansę przesunąć się z zajmowanej w 2009 r. pierwszej pozycji pod względem liczby zabitych na czwartą, którą zajmowała w 2000 r.".

Źródło: Gazeta Wyborcza