Od ponad półtora roku trwa rewolucja w emeryturach. Z początkiem 2009 r. prawie 900 tys. Polaków straciło prawo do przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Rząd, decydując się na zmianę w przepisach, zrobił to zgodnie z założeniami reformy emerytalnej z 1999 r.
Ale uwaga! Nie wszyscy na zmianach stracili. Niektórzy „szczęśliwcy” wciąż mogą korzystać ze starych przywilejów emerytalnych i przejść na wczesne świadczenia, nic na tym nie tracąc - w tym roku czy w kolejnych latach.
W 2009 r. na emeryturę przeszło 243 tys. osób, w tym. na tzw. emeryturę wcześniejszą (tzn. kobiety w wieku 59 lat i mniej, mężczyźni w wieku 64 lata i mniej) 171,5 tys.
Sposób 1. Szczególne warunki Na wcześniejszą emeryturę według starych przepisów nadal mogą przechodzić:
**
osoby pracujące w szczególnych warunkach lub w warunkach o szczególnym charakterze, czyli np. stoczniowcy, hutnicy, niektórzy pracownicy PKP (zgodnie z rozporządzeniem z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, DzU nr 8, poz. 43 z późn. zm.), które do 1998 r. miały 20/25 lat stażu pracy (kobiety/mężczyźni), w tym co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Te osoby, bez względu na rządowe zmiany, wcześniejszą emeryturę dostaną. I mogą na nią przejść również w kolejnych latach.
ZUS wypłaci im świadczenie, gdy osiągną wiek 55/60 lat (kobieta/mężczyzna).
Co więcej, w przypadku niektórych zawodów (np. piloci) wiek ten jest obniżony nawet do 50/55 lat - szczegóły dotyczące warunków wiekowych można znaleźć w art. 184 ustawy emerytalnej z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 z późn. zm.
Uwaga! Do wymaganego tzw. warunku stażowego (mężczyzna: 25-letni okres pracy, kobieta: 20-letni), który trzeba spełnić do końca 1998 r., zalicza się także okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w tym gospodarstwie.
Ważne! ** Każdy, kto wystąpi do ZUS o przyznanie wcześniejszej emerytury, nie może być członkiem OFE.
** Osoby pracujące muszą rozwiązać stosunek pracy.
Przykład pierwszy. Urodzony w 1951 r. pan Andrzej do końca 1998 r. przepracował 30 lat, w tym 16 lat w warunkach szczególnych jako nastawniczy w PKP. Przepisy pozwalają mu przejść na emeryturę w wieku 60 lat. Pan Andrzej spełni ten warunek w 2011 r. i właśnie wtedy będzie mógł z wcześniejszej emerytury skorzystać.
Wygasłe z końcem 2008 r. przepisy nie mają dla niego znaczenia - do 1999 r. spełnił warunki stażowe (25 lat pracy, w tym 15 w warunkach szczególnych).
Przykład drugi. Pani Wanda urodziła się w 1955 r. Do 1999 r. pracowała 20 lat, w tym w szczególnych warunkach - 17. Uprawnienia emerytalne nabędzie po ukończeniu 55 lat, a więc w tym roku. Również pani Wandy nie dotyczą rządowe zmiany - do 1999 r. spełniła warunki stażowe (przepracowane 20 lat, w tym 15 w warunkach szczególnych).
Uwaga! Jeżeli do końca 1998 r. pracownik nie spełnił warunków stażowych, może się starać co najwyżej o emeryturę pomostową - ale tylko wtedy, gdy jego zawód jest na nowej rządowej liście uprawnionych do pomostówek (listę wraz z informatorem, kto ma prawo do emerytury pomostowej, opublikujemy w jutrzejszej „Gazecie”).
Ważne! Jeśli ktoś spełnił do końca 1998 r. wymagane warunki stażowe, wniosek o emeryturę powinien złożyć przed osiągnięciem wieku emerytalnego (60/65 lat - kobieta/mężczyzna) - tylko wtedy dostanie wczesną emeryturę obliczaną na starych, korzystnych zasadach.
Gdy wniosek złoży po przekroczeniu wieku emerytalnego, ZUS wyliczy emeryturę, ale już na nowych, mniej korzystnych zasadach. Zgodnie z reformą emerytalną będą się liczyć tylko odłożone składki. Nie będzie dotacji państwa.
Sposób 2. Emerytury pracownicze Nie mają się też czego obawiać osoby na tzw. emeryturze pracowniczej. Chodzi o mężczyzn urodzonych przed 1949 r. oraz kobiety urodzone w latach 1949-53. Oni też zachowali przywileje.
