Jak potężne emocje budzi temat odpraw emerytalnych, można się było przekonać ostatnio, gdy wśród polskiej armii pojawiła się plotka o zniesieniu takich świadczeń dla żołnierzy. Rzekomo po 1 stycznia 2011 roku żołnierz odchodzący do cywila nie dostałby (jak dotychczas) rocznej pensji, a na dodatek zabrano by mu też odprawę uzależnioną od długości służby w wojsku. W efekcie plotki zamiar odejścia z wojska złożyło ponad 2,5 tys. osób!

Mundurowych uspokajał i szef MON, i Bronisław Komorowski, i Michał Boni, i rzecznik rządu. Tłumaczyli, że reforma systemu emerytalnego mundurowych ma objąć jedynie tych, którzy do wojska dopiero wstąpią, i to dopiero od roku 2012. Na ile skutecznie uspokoili, czas pokaże.

Dlaczego warto się jednak odprawami zainteresować?

Co to jest odprawa

Zgodnie z art. 921 kodeksu pracy: "Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia".

Czyli odprawa to jednorazowe świadczenie pieniężne przysługujące pracownikowi od pracodawcy w związku z jego przejściem na emeryturę (lub rentę). Aby ją dostać, musimy rozwiązać stosunek pracy. I nie ma znaczenia, czy odchodzimy na emeryturę wcześniejszą, czy ustawową.

Uwaga! Odprawę można dostać tylko jeden raz.

Przykład. Pani Halina, położna, w 2006 r. skończyła 60 lat i postanowiła odejść na emeryturę. Powiadomiła o tym dyrekcję szpitala, a ta wypłaciła jej należną odprawę. Pani Halina na emeryturze jeszcze przez dwa lata dorabiała w miejskim żłobku. Odeszła z niego w 2008 r. Druga odprawa jej nie przysługiwała.

Ważne! Jeżeli odchodzimy na emeryturę i nie mamy wykorzystanego w pełni urlopu wypoczynkowego, należy się nam wypłata ekwiwalentu pieniężnego - niezależnie od odprawy.

Przykład. Pan Tomasz w 2009 r. odszedł na emeryturę. Miał niewykorzystany urlop, za który kadry zakładu pracy wypłaciły mu ekwiwalent. Pan Tomasz dostał 2 tys. zł odprawy (jedną pensję) i 1 tys. zł za niewykorzystane pół miesiąca urlopu.

Jak ją dostać

Zazwyczaj pracodawca wypłaca ją od razu. Jeśli ociąga się z wypłatą, można napisać wniosek o przyznanie odprawy emerytalnej (rentowej). Prosimy o wypłacenie odprawy, gdyż w dniu (podajemy datę) ustał stosunek pracy w związku z przejściem na emeryturę (rentę z tytułu niezdolności do pracy). Trzeba też dodać oświadczenie, że dotąd takiej odprawy się nie dostało oraz załączyć decyzję ZUS o przyznaniu emerytury (renty).

Co z odsetkami za zwłokę? Kodeks pracy nic o nich nie mówi. Można więc się ich domagać na podstawie kodeksu cywilnego.

Co robić, jeżeli pracodawca nie chce nam wypłacić odprawy? Możemy złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy. Jeżeli pracodawca nie zastosuje się do zaleceń Inspekcji, pozostaje proces sądowy.

Ile wynosi odprawa

Wysokość odprawy to zazwyczaj równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia. Zdarza się jednak, że zakłady pracy ustalają, iż odprawa jest wyższa - takie regulacje może wprowadzić na przykład regulamin wynagradzania w danym zakładzie albo zbiorowych układów pracy.

Warto walczyć razem ze związkami o jak najwyższe odprawy. Choć władze firm wszelkie ponadkodeksowe świadczenia traktują bardzo niechętnie, tłumacząc się oszczędnościami.

Niedawno "Gazeta" pisała np. o planach zarządu Zakładów Chemicznych "Police", który chce zmienić układ zbiorowy pracy tak, aby zmniejszyć odprawy emerytalne. W starym układzie pracownik po 15 latach zatrudnienia mógł liczyć na dodatkową pensję, po 30 latach - na ponad dwie, a na tych, którzy mają 50-letni staż, czeka 4,5 pensji. Takie same kwoty były przewidziane dla odchodzących na emeryturę. W nowym układzie zbiorowym tzw. jubileuszówek nie ma w ogóle, a odchodzący na emeryturę mogliby liczyć tylko na jedno dodatkowe miesięczne wynagrodzenie.

W niektórych firmach odprawy emerytalne są również wręczane w ramach tzw. programów dobrowolnych odejść. I tak w spółce EnergiaPro (należącej do Tauronu) zajmującej się przesyłem i sprzedażą prądu, pracownicy, którzy nabyli już prawa emerytalne (brakuje im do przejścia na emeryturę maksymalnie pięciu lat) mogą liczyć na odprawę - od 10 do 65 tys. zł, a także na nagrodę jubileuszową wypłacaną raz na pięć lat oraz premię roczną za 2010 rok. Jak napisał lokalny oddział "Gazety", dożywotnio będą otrzymywać ekwiwalent za energię elektryczną, dofinansowanie do wczasów (raz na dwa lata), a w niektórych przypadkach dodatkową pomoc finansową i leczenie sanatoryjne.

Jeszcze inne zasady przy przyznawaniu odpraw mają także niektóre grupy zawodowe, m.in. nauczyciele, żołnierze, górnicy (piszemy o nich niżej).

Źródło: Gazeta Wyborcza

1 2 3 4  następne »