Co się należy chorym na Parkinsona

Ewa Furtak
07.07.2011
A A A Drukuj
W Polsce żyje 80 tysięcy osób ze zdiagnozowaną chorobą Parkinsona. Chorych bez diagnozy może być dwukrotnie więcej. Jaka pomoc przysługuje im i ich rodzinom?
Na chorobę Parkinsona zapadają także 30- i 40-latki, a nie tylko, jak potocznie się uważa, ludzie starsi. Objawy pojawiają się powoli, lecz nieubłaganie; mimo leczenia i rehabilitacji chory staje się coraz mniej sprawny. - Trzeba i warto starać się wtedy o orzeczenie o niepełnosprawności. Ono umożliwia korzystanie z różnych form pomocy, które ułatwiają codzienne życie - namawia Julita Chrapińska z fundacji Żyć z Chorobą Parkinsona.

Gdzie szukać pomocy? Co przysługuje chorym i ich rodzinom? Staramy się na to odpowiedzieć w naszym poradniku.

** Jak załatwić orzeczenie o niepełnosprawności?

Ich wydawaniem zajmują się powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności, do których wchodzą m.in. lekarze, doradcy zawodowi czy psychologowie.

Pierwszy krok to wypełnienie i złożenie stosownego wniosku. Trzeba do niego dołączyć zaświadczenie od lekarza prowadzącego (musi zostać wystawione na specjalnym druku, ważne jest tylko przez 30 dni). Należy też zgromadzić całą dokumentację medyczną dotyczącą leczenia, np. karty leczenia szpitalnego i wyniki badań.

Gdy złożymy wniosek, powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawności wyznaczy termin stawienia się przed komisją. Zostaniemy o tym zawiadomieni pisemnie. Na wizytę musimy zabrać przygotowaną dokumentację medyczną (do wniosku dołącza się kopie tych dokumentów). W czasie wizyty chorego zbada lekarz, a członkowie komisji przeprowadzą z nim wywiad.

O orzeczenie o niepełnosprawności warto postarać się jak najwcześniej ze względu na pomoc, którą daje choremu - piszemy o tym niżej i w ramce. Warto pamiętać o tym, że istnieją trzy stopnie niepełnosprawności: lekki, umiarkowany, znaczny.

** 56-letni Marek ma od kilku lat orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z powodu choroby Parkinsona. Jednak jego stan się pogorszył, czy może starać się o zmianę orzeczenia?

Ze względu na postępujący charakter tego schorzenia chorzy na chorobę Parkinsona dostają nierzadko kolejno: orzeczenie o lekkim, potem umiarkowanym, aż wreszcie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Warto pamiętać, że w przypadku zaawansowanego stadium choroby uniemożliwiającego choremu stawienie się na posiedzeniu zespołu można starać się o zaoczne rozpatrzenie sprawy. Wtedy trzeba dostarczyć zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia i związanej z tym niemożności odbycia podróży.

** Czy można odwołać się od niekorzystnej decyzji zespołu?

W ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia należy się odwołać do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Robi się to za pośrednictwem zespołu powiatowego, który wydał niekorzystną dla nas decyzję.

** Jakie ulgi i dodatki przysługują z tytułu posiadania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności?

To m.in. możliwość skorzystania z ulg w środkach komunikacji takich jak autobus czy pociąg, zwolnień od opłat za abonament radiowo-telewizyjny. Warto też sprawdzić w swoim mieście, czy nie ma innych dodatkowych ulg dla niepełnosprawnych - są np. miasta, gdzie osoby z orzeczeniem niepełnosprawności i wskazani przez nich opiekunowie mogą za darmo korzystać z komunikacji miejskiej. O innych ulgach - czytaj poniżej i w ramce

** Czy choroba Parkinsona może być powodem do otrzymywania renty z tytułu niezdolności do pracy?

Oczywiście. Formalności załatwia się tak jak w przypadku wszystkich innych chorób. Należy zgromadzić dokumenty poświadczające zarobki i staż pracy oraz dokumentację medyczną i złożyć do ZUS wraz z wnioskiem na druku ZUS Rp-1. Warto pamiętać, że nie trzeba osobiście stawiać się przed lekarzem orzecznikiem ZUS, jeśli stan zdrowia chorego to uniemożliwia.

** 61-letniemu Maciejowi cierpiącemu na chorobę Parkinsona coraz trudniej poruszać się po własnym mieszkaniu. Chciałby je przystosować do swoich potrzeb, ale to ogromny wydatek. Czy może starać się o dofinansowanie? Ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, porusza się na wózku inwalidzkim.

Osoby niepełnosprawne mające kłopoty z poruszaniem się mogą starać się o dofinansowanie z Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych do tzw. likwidacji barier w swoim mieszkaniu. Można starać się także o dofinansowanie likwidacji barier np. w wynajętym mieszkaniu, ale trzeba wtedy przedstawić zaświadczenie od właściciela lokalu, że zgadza się na przeróbki. Pieniądze można przeznaczyć np. na likwidację progów w mieszkaniu (by można było się poruszać po nim na wózku inwalidzkim), na zamontowanie specjalnych poręczy czy np. na montaż posadzek antypoślizgowych.

Wysokość dofinansowania wynosi do 80 proc. kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Formalności załatwia się za pomocą centrum pomocy rodzinie.

** 56-letni Konrad nie potrzebuje wózka inwalidzkiego, ale chodząc, musi podpierać się kulą. Czy można dostać dofinansowanie na zakup kuli?

Można. Nie tylko na zakup kuli, ale także innego sprzętu ortopedycznego, np. wózka inwalidzkiego, obuwia ortopedycznego, ortezy. Podstawą refundacji sprzętu ortopedycznego jest zlecenie wystawione przez lekarza (chirurg, ortopeda, neurolog, lekarz rehabilitacji medycznej, reumatolog, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, felczer ubezpieczenia zdrowotnego) potwierdzone przez oddział wojewódzki NFZ (uwaga, zlecenie traci ważność po 90 dniach). Po sprzęt trzeba iść do specjalnego sklepu, który ma umowę z NFZ.

Sprzęt wydany zostanie bezpłatnie bądź też trzeba będzie zapłacić jakiś procent jego wartości. Odpowiednie wykazy można znaleźć na stronach NFZ.

** Na chorobę Parkinsona cierpi mój tata. Chyba będę musiała zrezygnować z tego powodu z pracy, bo nikt inny nie może się nim zająć. Co teraz? Dodam, że mój tata ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Warto sprawdzić, czy nie przysługuje w tym przypadku świadczenie pielęgnacyjne (520 zł netto miesięcznie). Należy się osobie, która ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny musi zrezygnować z pracy. Ale uwaga, jest tu wiele obostrzeń. Osoba pobierająca świadczenie nie może np. mieć ustalonego prawa do renty czy emerytury, pobierać stałego zasiłku, renty socjalnej czy przebywać na urlopie wychowawczym. Obostrzenia dotyczą też osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, np. tata musiałby mieć orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Ważna informacja: przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest już uzależnione od dochodu rodziny.

** Póki jeszcze pracuję, czy mogę starać się o czasowe zwolnienie z pracy z tytułu opieki nad tatą? Gdy moje dzieci były jeszcze małe, czasem korzystałam z takich zwolnień.

Oczywiście, ale tylko wtedy, jeśli żadna inna osoba z rodziny nie jest w stanie zapewnić opieki. Zasiłek z tytułu opieki nad członkiem rodziny innym niż dziecko przysługuje przez 14 dni w roku. Zwolnienie na druku ZUS ZLA wystawia lekarz prowadzący pacjenta. Druk ten należy dostarczyć do działu kadr w zakładzie pracy. Potrzebny on nam będzie także (wraz z m.in. drukiem ZUS Z-15) do uzyskania zasiłku opiekuńczego z ZUS. Zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 80 proc. wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.

** Mój samotnie mieszkający wujek coraz gorzej sobie radzi z wykonywaniem codziennych czynności, takich jak ubieranie się czy zakupy. Czy może liczyć na jakąś dochodzącą pomoc? Nie chce przenosić się do domu opieki.

Jeśli nikt w rodzinie nie jest w stanie zapewnić mu pomocy, warto zapytać w ośrodku pomocy społecznej o usługi opiekuńcze. To właśnie pomoc dla chorego w codziennych czynnościach, takich jak: mycie się, ubieranie, zakupy, gotowanie, podawanie leków.

Po złożeniu wniosku w ośrodku pozostaje czekać na wizytę pracownika socjalnego, który przyjdzie przeprowadzić wywiad środowiskowy. Od chwili złożenia przez chorego wniosku ośrodek ma miesiąc na podjęcie decyzji. Jeśli jest ona niekorzystna, można się odwołać do samorządowego kolegium odwoławczego.

Zasady odpłatności za korzystanie z usług opiekuńczych ustalają władze konkretnej gminy. Generalnie osoby, które nie przekraczają tzw. kryteriów dochodowych, mają prawo do darmowej pomocy. Obecnie to 477 zł na osobę samotnie gospodarującą oraz 351 zł na osobę w rodzinie. Jeśli dochód jest wyższy, najprawdopodobniej trzeba będzie za pomoc zapłacić.

** Co to jest zasiłek pielęgnacyjny?

To zasiłek w wysokości 153 zł netto miesięcznie. Osoba cierpiąca na chorobę Parkinsona dostanie zasiłek, jeśli ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Taki zasiłek przysługuje także m.in. osobom, które ukończyły 75. rok życia.

Wszystkie formalności załatwia się w ośrodku pomocy społecznej.

** Co to jest dodatek pielęgnacyjny?

To dodatek wypłacany przez ZUS. Wynosi 186,71 zł netto miesięcznie. Przysługuje osobom uprawnionym do emerytury lub renty i uznanym za całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji oraz osobom, które ukończyły 75 lat. W tym ostatnim przypadku taki dodatek ZUS przyznaje z urzędu, w pozostałych przypadkach przyznawany jest na mocy decyzji lekarza orzecznika ZUS.

** Czy chory może starać się o pomoc finansową z ośrodka pomocy społecznej?

Tak, pod warunkiem, że spełnia wszystkie kryteria dochodowe. Można starać się np. o przyznanie zasiłku stałego. Przysługuje on pełnoletniej osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeśli nie przekracza kryteriów dochodowych (jak w przypadku usług opiekuńczych). Wysokość tego zasiłku to różnica między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem. Ale uwaga, z zastrzeżeniem, że wynosi on nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 444 zł.

Ośrodek pomocy społecznej może też przyznać np. zasiłek celowy. To zasiłek na zakup konkretnych rzeczy, np. opału czy zimowej odzieży. Można też starać się np. o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Tu szukaj pomocy

Warto zajrzeć na stronę www.parkinsonfundacja.pl. Prowadzi ją fundacja Żyć z Chorobą Parkinsona, która stara się pomagać chorym i ich rodzinom. Wiele informacji można znaleźć też na www.epda.eu.com - portal Europejskiego Stowarzyszenia Chorych na Parkinsona.



To daje orzeczenie o niepełnosprawności

** Osobom niepełnosprawnym przysługuje podatkowa ulga rehabilitacyjna - odpisują ją od dochodu. W czasie rozliczeń z fiskusem z podatku za 2009 r. skorzystało z niej około miliona ludzi. Odliczyli łącznie blisko 2,4 mld zł. Na jednego podatnika korzystającego z ulgi przypadło przeciętnie 2176 zł odliczenia.

** Ulga obejmuje masę wydatków, które mają ułatwić funkcjonowanie osobie niepełnosprawnej. My podajemy tylko niektóre. To m.in.: wózki, kule, protezy, obuwie ortopedyczne, aparaty słuchowe, okulary, laski, chodziki, a także urządzenia ułatwiające komunikowanie się, np. telefony dla osób mających kłopoty z przemieszczaniem się. Do tego m.in.: wydatki za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym, koszty opieki pielęgniarskiej, dostosowanie domu czy mieszkania do potrzeb niepełnosprawności (podjazdy i specjalne uchwyty).

Osoba niepełnosprawna, która dużo płaci za leki stosowane zgodnie z zaleceniem lekarza, część tych wydatków może odpisać w ramach ulgi.



Przepisy prawne

Rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw nr 139 (poz. 1328).

Znajdziesz je na: www.niepelnosprawni.gov.pl/rozporzadzenia/dzu031391328



Skomentuj:
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX