Wałęsa: Panie Bronku, niepotrzebnie pan przyspieszył

Lech Wałęsa: Wypowiadam się dopiero teraz, bo byłem na morzu. Poza wszelkim zasięgiem. Wiadomość o śmierci Profesora była dla mnie wielkim ciosem.

Jarosław Kurski: Nie dziwię się, bo Profesor - przynajmniej ja to tak widzę - był pana najlepszym przyjacielem.

- Wie pan, rzeczywiście. Znaliśmy się 28 lat i przez te wszystkie lata to był jedyny człowiek, który nigdy mnie nie zawiódł. Jego stawiałem najwyżej - oczywiście nie licząc Ojca Świętego. To najbardziej wartościowy człowiek, najlepszy polski patriota. Najbardziej uczciwy, prawdomówny i inteligentny z polityków i ludzi, jakich znałem. Jestem dumny, że był moim przyjacielem.

Odegrał w polskiej historii ogromną rolę, ale ta rola mogła być jeszcze większa.

- Trochę nie miał szczęścia. Gdyby został premierem albo prezydentem, to naprawdę dziś byliśmy gdzie indziej i dużo w świecie byśmy załatwili. On wszędzie, gdzie był, miał bardzo dobre stosunki z wielkimi tego świata. Przecież większość rzeczy załatwia się dzięki sympatii, dzięki osobistej znajomości. Oczywiście, że podpisuje się traktaty i umowy, ale do tego trzeba mieć to coś. I on to coś miał. Tylko w sprawie Geremka nie mogłem się z tymi "prawdziwymi Polakami" porozumieć. Ech...

Jakiego go pan zapamięta?

- Wielki, niewykorzystany i przez to nie do końca spełniony talent polityczny i w ogóle intelektualny. Wielka szkoda. On był bardzo delikatny. Gdyby ostrzej grał, brutalniej walczył, to byłby premierem. Ale nie chciał wojen. Nie chciał, by o naszej polskiej głupocie mówiło się w świecie. Nie chciał, żebyśmy byli wstydem Europy. Jego atakowali po chamsku, ale on zawsze grał czysto.

Bronisław Geremek był zauroczony polskim robotnikiem Lechem Wałęsą...

- A ja nim. A ja nim też!

Zaczęło się w Stoczni Gdańskiej w Sierpniu '80, kiedy Bronisław Geremek i Tadeusz Mazowiecki przywieźli list 64 intelektualistów z poparciem dla strajkujących. A pan powiedział: zostańcie z nami, będziecie naszymi ekspertami.

- To wtedy po raz pierwszy podpadłem Bogdanowi Borusewiczowi i Gwiazdom, bo oni mówili, żeby wziąć list i niech wracają do Warszawy, a ja powiedziałem: nie, oni zostają. Myśmy się świetnie rozumieli. Ja spojrzałem i Bronek od razu wiedział, o co mi chodzi. On był dobry intelektualnie, tak potrafił rozwikłać wszystkie zawiłości. No, nieprawdopodobny facet.

Czego pan się od niego nauczył?

- Nie byłem w stanie. On był za dobry. Ja byłem dobry w innych sprawach, ale on był jedyny w swoim rodzaju. To jest komplet, całość, to się nic dla siebie wyjąć nie da. Nie ma już takich ludzi.

Nigdy nie zapomnę, jak Profesor się z panem spierał, ale pan się nie obrażał.

- Bo on to robił tak mądrze, tak inteligentnie, że się nie dało.

Pamięta pan, jak wołał: „Pan przewodniczący to się dzisiaj szaleju najadł!”.

- Tak... (ni śmiech, ni płacz).

Za granicą mówił o robotniku z Gdańska, który otworzył przed Polską bramy wolności.

- No tak, ale ja bym bez Geremka niczego nie otworzył. To bez Bronka nie byłoby możliwe. Stawiam go na pozycji zaraz po Ojcu Świętym, a intelektualnie na równorzędnym. Potem jest długo nic. I może ktoś na szóstej-siódmej pozycji.

Utrzymywał dobre relacje z panem nawet wtedy, gdy byliście w politycznym sporze. Zawsze przyjeżdżał do Gdańska na pana imieniny.