Lubię książki biograficzne, ponieważ mam wrażenie, że samo życie często pisze ciekawsze scenariusze niż te wymyślane przez artystów. A jednak książka Aronsona także w swej kategorii jest wyjątkowa. Autor z rozbrajającą szczerością pisze o niełatwym dzieciństwie, biedzie, kłótniach rodziców, niezaradności ojca. O własnej nieśmiałości, braku chęci do nauki, braku wiary we własne siły, wreszcie o tym, jak koledzy nie akceptują jego żydowskiego pochodzenia. A potem wszystko to jak w amerykańskim śnie odmienia się na lepsze. Aronson zwalcza nieśmiałość, dostaje pierwszą
pracę, zmobilizowany przez brata zaczyna przykładać się do nauki, wreszcie idzie na
studia.
Co było dalej - już się państwo domyślacie. Autor wspomnień odnosi sukces za sukcesem, choć okupia je ciężką, solidną
pracą.
Muszę szczerze przyznać, że przy lekturze początkowych rozdziałów kilka razy autentycznie się wzruszyłem. Ale uspokajam - książka nie jest ckliwa. Autorowi nie brak poczucia humoru oraz dystansu do samego siebie.
Kolejne partie wspomnień stanowią także świetną lekcję z historii psychologii społecznej. Cała galeria frapujących postaci, najsłynniejsze eksperymenty. A wszystko podane lekko, zrozumiale, ciekawie.
Ostatnie karty książki to znów szczere wyznania autora na temat starzenia się i przede wszystkim dewastującej choroby - Aronson traci wzrok. I - tak jak na początku - jeszcze raz udaje mu się pokonać niesprzyjający los i rozpocząć nową zawodową przygodę. Dyktuje krótsze i dłuższe teksty, które tworzy z myślą o szerokim odbiorcy (tak też powstała niniejsza pozycja).
"Gdybym musiał wybrać ulubiony etap [mojego życia], powiedziałbym, że jest właśnie teraz" - pisze pod sam koniec książki. "Sądzę jednak, że moja odpowiedź byłaby taka sama w każdym miejscu na tej drodze" - dodaje bezzwłocznie. Chyba niewielu ludzi jest w stanie coś takiego szczerze powiedzieć.
Jeśli lubicie państwo biografie, a na dodatek choć trochę interesujecie się psychologią, to książka dla was.
„Przypadek to nie wszystko” Elliot Aronson. Przekład: Agnieszka Chrzanowska i Piotr Żak, wyd. Charaktery, Kielce 2011
