Wiem, brzmi to absurdalne. Światło zanieczyszczeniem, a ciemność pod ochronę? Przecież ciemności się boimy, a światło we wszystkich wierzeniach, mitach i legendach jest symbolem dobra.
Odłóżmy jednak na bok legendy i wierzenia, a zajmijmy się biologią, dla której równie istotne jest zarówno światło, jak i ciemność. Rytm dobowy naszego organizmu zależy od tego, jak dzień przechodzi w noc. Nic dziwnego, że w Arktyce podczas polarnego dnia wszystko mi się mieszało, kładłem się spać o siódmej rano, a
obiad jadłem o pierwszej w nocy. Obserwowałem jak tamtejsze ptaki próbują sobie z tym radzić i na chwilę milkną, gdy słońce chowało się za górami.
W ostatnich dekadach Ziemię w coraz większym stopniu rozświetla światło sztuczne. Miliardy żarówek zamieniają noc w dzień, a naukowcy coraz częściej dostrzegają negatywne tego konsekwencje. Nie tak dawno czytałem o badaniach, które wskazują, że zbyt długie przebywanie w pomieszczeniach sztucznie oświetlanych jest jedną z przyczyn depresji. Z badań Light Pollution Science and Technology Institute wynika, że blisko połowa mieszkańców Unii Europejskiej żyje na obszarach, gdzie niebo nigdy nie jest ciemniejsze niż podczas pełni Księżyca. Przy tak silnym świetle ginie światło gwiazd. Coraz częściej zdarza się też, że dzienne gatunki ptaków zaczynają śpiewać w nocy, zakłócane są ptasie wędrówki oraz aktywność owadów.
Nikt poważny nie ma wątpliwości, że problem staje się coraz poważniejszy i sztuczne światło jest takim samym zanieczyszczeniem jak dwutlenek węgla czy hałas.
Na szczęście są ludzie, którzy postanowili temu zaradzić. Dzięki nim powstał Izerski Park Ciemnego Nieba - dziś w Jizerce
odbędzie się jego uroczyste otwarcie. To jeden z kilku takich parków na świecie, po węgierskim - drugi w Europie. W dolinie Izery i Jizerki naukowcy wyznaczyli obszar blisko 70 km kw., gdzie niebo jest tylko dwa razy jaśniejsze od naturalnego (w miastach bywa nawet 40 razy jaśniej). Mają tam być prowadzone badania, ale przede wszystkim ten obszar ma dać możliwość pogapienia się w ciemne i pełne gwiazd niebo, o co coraz trudniej.
W ten znakomity pomysł zaangażowane są: Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Nadleśnictwo Świeradów, Nadleśnictwo Szklarska Poręba, Instytut Astronomiczny Akademii Nauk Republiki Czeskiej, Obszar Krajobrazu Chronionego Jizerské hory, dyrekcja Lasów Republiki Czeskiej w Libercu. Zainteresowanych odsyłam na stronę
Izerskiego Parku Ciemnego Nieba Czekam na listy:
adam.wajrak@gazeta.pl
