Parlament Europejski przyznał dziś Nagrodę Sacharowa (za obronę wolności i praw człowieka) organizacji, na której czele Andriej Sacharow stał w latach 80. Memoriał początkowo zajmował się głównie dokumentowaniem zbrodni stalinowskich, lecz stopniowo zaczął też walczyć o prawa człowieka w poradzieckiej Rosji.
To Memoriał był jedną z nielicznych organizacji w Rosji, które upominały się o prawa Czeczenów podczas obu wojen czeczeńskich. Dziś przeciwstawia się postkolonialnej strategii Kremla, który oddał Czeczenię we władanie lojalnego wobec Moskwy watażki Ramzana Kadyrowa. Kadyrow w zamian za stłumienie antymoskiewskiej rebelii dostał bowiem od Moskwy wolną rękę w polityce wewnętrznej - przeciwników politycznych wsadza do więzień, szerzą się porwania i morderstwa na tle politycznym.
Czeczeńska działaczka Memoriału Natalia Estemirowa latem tego roku zapłaciła własnym życiem za krytykę Kadyrowa i obronę praw zwykłych ludzi na rosyjskim Kaukazie. Porwano ją sprzed jej domu w Groznym i po kilkunastu godzinach zamordowaną porzucono nieopodal górskiej drogi.
Kadyrow pozwał Memoriał do sądu za zniesławienie, którym - jego zdaniem - miały być słowa szefa Memoriału Olega Orłowa o politycznej odpowiedzialności Kadyrowa za śmierć Estemirowej.
Nagroda Sacharowa dla Memoriału to m.in. owoc kilkuletnich zabiegów polskich europosłów w Brukseli.
