"Zimnowojenna baza wojskowa ma być prywatną szkołą Top Gun - donosi "Financial Times". Analogia do słynnego filmu o szkole pilotów marynarki wojennej
USA Miramar zwanej Top Gun z Tomem Cruise'em jest tylko częściowo uzasadniona. W filmie Cruise walczy przeciwko samolotom naśladującym radzieckie migi. W Keflaviku pod Reykjavikiem mają latać prawdziwe odrzutowce rosyjskiej produkcji.
Firma ECA Program, która stara się o dzierżawę bazy, kupiła już od Białorusi myśliwce Su-27, które miałyby służyć jako przeciwnik dla szkolących się pilotów. Su-27 to samoloty popularne i używane głównie przez Rosjan i Chińczyków, wiele państw może więc chcieć wyszkolić pilotów w walce przeciwko tym maszynom.
Negocjacje z rządem w Reykjaviku są już w ostatnim stadium. Według "FT" rząd premier Johanny Sigur?ardóttir jest bliski udzielenia warunkowej zgody na dzierżawę. Po kryzysie finansowym 2008 r.
Islandia potrzebuje gotówki, a wynajem pustej od czterech lat bazy i budowa tam nowych hangarów to inwestycja, z której skorzystałaby nie tylko kasa państwa, ale także lokalna społeczność.
Jak podaje ECA Program, pierwsze Su-27 zostaną dostarczone we wrześniu bądź październiku. Na początku ma być ich 15, ale kontrakt opiewający na razie na 1,2 mld euro mówi o możliwości dokupienia kolejnych 18 samolotów. Gdyby wszystko to się udało, byłby to największy tego typu kontrakt na zakup wojskowych samolotów przez prywatną firmę cywilną.
O finansowej stronie przedsięwzięcia wiadomo niewiele. Holender Melville ten Cate, współzałożyciel ECA Program, utrzymuje, że pieniądze na zakup maszyn pochodzą od prywatnych inwestorów z Bliskiego Wschodu i Azji. Firma chce zbudować w Keflaviku hangar liczący 15 tys. m kw. W fachowych magazynach lotniczych zamieściła ogłoszenie o zatrudnieniu 45 wykwalifikowanych pilotów myśliwskich i techników lotnictwa, oferując bardzo dobre stawki.
Eksperci mają wiele wątpliwości co do opłacalności prywatnego poligonu lotnicznego, bo koszty utrzymania i serwisowania myśliwców są ogromne. W dodatku w Islandii nie brakuje głosów, że wynajęcie bazy prywatnej firmie to szaleństwo. Przeciwnicy keflavickiego "Top Gun" obawiają się, że pod ich bokiem powstanie nieobliczalna prywatna flota. - Samoloty Su-27 nie będą uzbrojone - uspokaja Melville ten Cate.
Do września 2006 r. gwarantem bezpieczeństwa Islandii zamieszkanej przez 290 tys. osób była amerykańska baza w Keflaviku. Zgodnie z porozumieniem z 1951 r. Amerykanie używali bazy jako największego centrum nasłuchu szpiegowskiego (można z niej było kontrolować pół Atlantyku). W zamian gwarantowali obronę Islandii.
To dzięki Keflavikowi Islandia weszła do NATO, choć przez lata społeczeństwo odnosiło się do żołnierzy USA z niechęcią. Po zakończeniu zimnej wojny Keflavik stracił rację bytu. W 1994 r. prezydent Bill Clinton wycofał z bazy osiem samolotów, a zostawił cztery. Do kolejnej tury rozmów o opuszczaniu bazy doszło w 2001 r., ale negocjacje przerwały zamachy z 11 września. W 2003 r. prezydent
George Bush zdecydował o wycofaniu z Keflaviku ostatnich czterech F-15, trzech helikopterów ratownictwa morskiego i dwóch latających tankowców.
Mimo protestów Reykjaviku Amerykanie rozpoczęli w marcu 2006 r. ostateczną likwidację bazy. We wrześniu tego roku opuściło ją ostatnich 20 żołnierzy - pozostałość po liczącym ok. 2 tys. osób personelu wojskowym. Zanim firma ECA Program rozpoczęła rozmowy o dzierżawie bazy w Islandii, próbowała bezskutecznie wynająć kanadyjską bazę Goose Bay w Nowej Fundlandii.
