Z życia biegaczowatych

Koleżanka z pracy (nie chce podawać nazwiska) zauważa, że Szyszce bardzo imponują ludzie władzy. Przestaje zwracać uwagę na współpracowników, kiedy tylko na uczelni pojawia się ktoś znaczny. Obojętne, czy to dyrektor Lasów Państwowych, czy sekretarz komitetu wojewódzkiego PZPR.

- Poglądy? Nie zauważyłem - mówi Łęgowski. - Nie był za komuną, ale umiał się przystosować.

- W 1980 roku, kiedy myśmy wszyscy lecieli do "Solidarności" jak ćmy, on zachowywał rezerwę. A nawet demonstracyjnie zapisał się do ZNP - pamięta prof. Mazur. - Przypuszczam, że dopatrywał się w ruchu "Solidarności" jakiegoś spisku. Jakiego? Może KGB. Nie wiem, ale nieraz mówiliśmy mu: "Janek, ty zawsze widzisz spiskową teorię dziejów". Bo dla niego nic nie było normalnie, po prostu, tylko przez kogoś zaprogramowane, uknute.

Kiedy pod koniec lat 80. zwolniło się stanowisko dyrektora Instytutu Badań Leśnictwa, Szyszko sam wysuwa swoją kandydaturę. Ale zostaje odrzucona.

Szyszko jest już wtedy radnym - w Radzie Narodowej swojej rodzinnej Wesołej.

- Umiał dbać o swoje sprawy - wspomina Ligia Krajewska, dziś wiceprzewodnicząca Rady Warszawy. - Wiem, że przekonał radę, żeby finansowała badania migracji fauny i flory w lasach wokół Wesołej, które prowadziła jego katedra z SGGW. Potem razem byliśmy w radzie miasta po pierwszych wolnych wyborach samorządowych. W 1991 roku Szyszko przeforsował uchwałę o uznaniu Wesołej za miasto ekologiczne. Rada to przyjęła, żeby bronić się przed budową obwodnicy przez Wesołą, co uchwaliła cztery lata wcześniej dyrekcja dróg. A potem chciał na mocy tej uchwały przedłużyć finansowanie swoich badań przez miasto, ale to odrzuciliśmy, były pilniejsze potrzeby.

Krajewska pamięta pierwsze spotkanie nowo wybranych radnych. Jan Szyszko wstaje i wyraża chęć pełnienia jakiejś funkcji w mieście. Ale że nie stoi za nim żadna partia, kandydatura przepada.

- Wtedy przeszedł do opozycji, bardzo destrukcyjnej. Składał wnioski blokujące, kwestionował uchwały rady. A myśmy byli wtedy wszyscy zieloni, godzinami zastanawialiśmy się, czy nie robimy błędu, skoro doświadczony radny z poprzedniej kadencji nam coś wytyka - wspomina Krajewska. - Był rekordzistą wstrzymywania się od głosu. Bardzo bierny. I lekceważący. Czasem składał jakiś wniosek i opuszczał salę.

W 1992 roku zbiera podpisy w sprawie odłączenia swojego osiedla - Starej Miłosnej - od reszty Wesołej. Krajewska: - Stara Miłosna była niedofinansowana, szczególnie nowe osiedle, które tam powstało. Nie mieliśmy pieniędzy na budowę infrastruktury. Złośliwi mówią, że Szyszko angażuje się po to, żeby zostać burmistrzem - chociaż Starej Miłosnej. Ale nie udało się zebrać wystarczającej liczby podpisów i Wesoła się nie podzieliła.

Imago: wieloryb, czyli miś

Imago - owad dorosły, owad doskonały - ostateczne stadium w rozwoju osobniczym owadów przechodzących proces przeobrażenia. U owadów, u których występuje przeobrażenie niezupełne, osobnik dorosły przypomina larwę, a narządy larwalne stopniowo, w serii kolejnych linień, przekształcają się w narządy definitywne. Po każdym linieniu następuje też wydatne powiększenie rozmiarów ciała. W ten sposób larwa rośnie aż do uzyskania wielkości postaci dojrzałej - imago. W przeobrażeniu zupełnym, czyli holometabolii (pszczoły, motyle), imago różni się formą i sposobem życia od larwy, przechodzi przez stadium poczwarki (za: www.wikipedia.pl).

Do polityki na początku lat 90. wciąga Jana Szyszkę starszy brat Andrzej. Nie chce jednak rozmawiać z "Gazetą" (bo opisaliśmy podejrzanie duże dotacje, które klub Orzeł zarządzany przez Andrzeja Szyszkę uzyskał z kasy miasta, kiedy był on wiceprzewodniczącym miejskiej komisji sportu). Jan Szyszko również nie godzi się na rozmowę - przez rzecznika przekazuje, że nie ma czasu.

Jan Szyszko pomaga braciom Kaczyńskim w tworzeniu Porozumienia Centrum (PC). W 1992 roku zostaje na rok dyrektorem Krajowego Zarządu Parków Narodowych. W 1996 roku, kiedy PC jest poza parlamentem, a bracia Kaczyńscy orbitują na marginesie sceny politycznej, Szyszko nie tylko ich nie opuszcza, ale przeciwnie - zostaje wiceprezesem PC.

W 1995 roku PC wyznacza go na szefa sztabu Adama Strzembosza, którego partia popiera w wyborach prezydenckich. - Solidny urzędnik, chociaż nie miał iskry bożej - ocenia Adam Strzembosz. - Po kilku tygodniach oświadczył mi, że rezygnuje z funkcji, bo musi poświęcić się bardziej pracy naukowej. Przyjąłem to ze zrozumieniem. Tylko że parę dni później PC wycofało poparcie dla mnie, a pan Szyszko stał już na czele komitetu wyborczego Lecha Kaczyńskiego, który również zdecydował się na kandydowanie.

W 1997 roku zostaje ministrem ochrony środowiska w rządzie Jerzego Buzka. Wyskakuje przed szereg. 19 października Jarosław Kaczyński mówi dziennikarzom: "Nie popieramy gabinetu z Suchocką. Oferta dla Szyszki to ordynarne przekupstwo, nie zostanie ministrem bez zgody całego PC". A Szyszko otwarcie potwierdza, że do rządu wchodzi.

- W tamtym czasie widziałem go ostatni raz, na SGGW - mówi Dariusz Łęgowski, który wówczas też pracował na uczelni. - Był zauroczony władzą i możliwościami. Jakimi? Minister spotyka ludzi, także z zagranicy. Ludzie mają możliwości, także finansowania badań. I to na inną skalę niż takie chędożenie na uczelni. Zrozumiałem wtedy, że on siedzi już w innej lidze.

Minister Szyszko jest przeciwny reprywatyzacji lasów, bo obawia się, że prywatni właściciele będą je masowo wycinać. Opowiada się za ochroną wilka oraz powiększeniem Parku Narodowego w Puszczy Białowieskiej. Chociaż zaznacza też, że "objęcie ochroną całej puszczy nie może oznaczać pogorszenia warunków życia ludności".

Po roku zostaje odwołany, zastępuje go Antoni Tokarczuk z Porozumienia Polskich Chrześcijańskich Demokratów, bo koalicja potrzebuje głosów tej partii. Po wyborach w 2001 roku wraca na uczelnię. I dostaje funkcję sędziego Trybunału Stanu (2002-2005). Po wygranej PiS-u wraca na stanowisko ministra środowiska.

Jedna z pierwszych jego decyzji to wstrzymanie budowy obwodnicy Augustowa przez Dolinę Rospudy! Minister dał się przekonać ekologom, że wojewoda podlaski, wydając zgodę na inwestycję, posłużył się nieaktualnymi przepisami o ochronie środowiska. 30 grudnia 2005 roku pojechał nad Rospudę i mówił:

- Nie miałem innego wyjścia. Reprezentuję partię Prawo i Sprawiedliwość, a tamta decyzja rzeczywiście zapadła z naruszeniem prawa. Budowa dróg ekspresowych jest priorytetem naszego rządu. Uważamy, że bardzo pomogą one w rozwoju zapóźnionych terenów. Ale nie można przy okazji niszczyć przyrody. To piękne miejsce.