Czujesz się odrzucony, myślisz że
rodzice Cię nie rozumieją...
napisz do nich list Sprawdź może Twoje
dziecko,
czeka na odpowiedź Czytaj
raport o depresji wśród młodych O depresji dziecięcej z prof. dr hab. med. Hanną Jaklewicz, specjalistką psychiatrii dzieci i młodzieży i psychoterapeutką, rozmawia Bożena Aksamit
Wyniki Pani badań nad depresją dziecięcą są szokujące. Około jednej trzeciej młodzieży ma objawy depresji, a pojawiają się okoliczności, kiedy odsetek ten wyraźnie wzrasta. Np. w województwie koszalińskim badania prowadziliśmy w czasie, gdy był tam najwyższy wskaźnik
bezrobocia i odsetek depresyjności u dzieci przekraczał 50 proc., w Gdańsku wynosił wtedy 30. Pięć lat temu przebadano sopockich licealistów z I i II klasy. Objawy depresji miało 32 proc.
Jakie są to objawy? Do pomiaru poziomu depresji służą różne skale, np. opracowana przez zespół krakowski skala Becka. Bada ona podstawowy nastrój, poczucie niewydolności, utratę satysfakcji, poczucie utraty sensu życia, brak akceptacji siebie i cały szereg innych objawów, które składają się na diagnozę depresji. Po takim badaniu możemy powiedzieć, że osoba ta jest depresyjna, albo stwierdzić, że mamy do czynienia z depresją ciężką, którą należy leczyć.
Czy są badania przesiewowe prowadzone w całej Polsce? Badania nad rozpowszechnieniem depresji i jej klinicznych objawów od kilkunastu lat prowadzi krakowski psychiatra prof. Jacek Bomba, szef Katedry Psychiatrii Wydziału Lekarskiego UJ, ja mu sekunduję na Pomorzu. Inne ośrodki przeprowadzają takie badania wyrywkowo, nasze mają charakter podłużny. Dzięki temu możemy stwierdzić, jaki wpływ na kondycję psychiczną młodzieży ma na przykład transformacja gospodarcza kraju. Niestety, zamiast inspirować działania profilaktyczne, wyniki badań lądują w szufladach różnych instytucji.
A problem jest poważny, choć mało się o nim mówi. Mając taką mapę depresji, można by podjąć wspólne działania profilaktyczne. Dzieci i młodzież, która zachoruje, ma często problemy w dorosłym życiu. Dużo z nich ma wcześnie dzieci, rozpadają im się małżeństwa, częściej padają ofiarą uzależnień. Ci najmniej odporni giną śmiercią samobójczą.
Trudno uwierzyć, że dzieci i młodzież cierpią na depresję. W ogóle ciężko akceptujemy istnienie zaburzeń psychicznych. Mało kto przyznaje się otwarcie, że przyjmuje leki psychiatryczne, chodzi na terapię.
Depresję dziecięcą jako osobną jednostkę chorobową wyodrębniono stosunkowo niedawno. Jeszcze 25 lat temu uważano, że rozwój poznawczy dziecka jest niewystarczający, aby mogła rozwinąć się
depresja. A objawy, jeśli się zdarzają, mają charakter przejściowy. Stopniowo od lat 70. zaczęto zwracać uwagę na to, że depresja występuje także u dzieci, tyle że wygląda inaczej niż u dorosłych.
Jak? Nie ma co liczyć na to, że małe dziecko powie: 'Mamo, smutno mi, cierpię, pomóż'. U kilkulatków nie występuje deklaracja smutku, tylko objawy fizyczne: bóle, nudności, kołatanie serca, zaparcia lub biegunki. Dziecko może się moczyć, mieć problemy z zasypianiem. Może pojawić się zmiana w zachowaniu: z pogodnego dziecka zamienia się w człowieczka targanego skrajnymi emocjami. Nagle przestajemy poznawać swoją córkę czy syna, który może stać się nieśmiały i bojaźliwy lub przeciwnie - wzburzony i drażliwy.
Bardzo charakterystyczną cechą depresji dziecięcej jest złość. Pojawiają się zachowania autodestrukcyjne, np. uderzanie o coś głową.
Skąd to się bierze?
Dziecko nie wykształciło umiejętności radzenia sobie z emocjami, które go dopadły. Dlatego organizm somatyzuje objawy - lęk przekształca się np. w
ból brzucha.
