W czwartek w południe wręczyliśmy marszałkowi gruby plik kartek z nazwiskami 23 284 osób, które do godziny 11:08, podpisały na stronie wyborcza.pl "apel o jak najszybsze skierowanie projektu ustawy o związkach partnerskich do pierwszego czytania w Sejmie".

Odczytaliśmy marszałkowi wybrane na chybił trafił podpisy: studentka, emeryt, fryzjerka, technik, przedsiębiorca, rolnik, socjolożka, nauczycielka...

Razem z publicystką prawną "Gazety" Ewą Siedlecką tłumaczyliśmy, dlaczego ustawa jest potrzebna. Bo zmienia się świat i coraz więcej par nie chce lub nie może wiązać się tzw. węzłem małżeńskim.

We Francji, na której wzorował się polski projekt, aż 90 proc. związków to pary hetero, które decydują się wspólnie żyć i wspierać: czy to będzie para studentów, dla których na małżeństwo za wcześnie, czy dwie sąsiadki, z których młodsza opiekuje się starszą, czy krewni, którzy razem zamieszkali, bo taniej i weselej. W 2009 r. już ponad 20 proc. dzieci urodziło się w Polsce poza małżeństwem. Ustawa wzmocniłaby zatem nadwątlone więzi społeczne, zachęcałaby ludzi do wspólnego życia, byłaby odpowiedzią na plagę samotności.

Wyjątkowe znaczenie miałaby dla mniejszości seksualnych. Yga Kostrzewa z Lambdy Warszawa odwołała się do konkretu - lesbijka nie ma prawa nawet do pochowania ukochanej partnerki, która po śmierci staje się własnością rodziny, co boli zwłaszcza, gdy była przez nią nieakceptowana.

Tomek Szypuła z KPH (oboje inicjowali pracę nad ustawą) powiedział, że pary hetero mają przynajmniej wybór: konkubinat czy małżeństwo, a "my nie mamy żadnego wyboru". I czy to nie wstyd, że Polska obejmuje właśnie prezydencję w Unii, jest w mniejszości krajów, która nie ma żadnej propozycji dla tych swoich obywateli, którzy nie są heteroseksualni?

Ewa Siedlecka z "Gazety" dodała, że brak debaty sejmowej byłby lekceważeniem opinii publicznej i ignorowaniem potrzeb społecznych.

- Źle by się stało, gdyby to zostało zamiecione pod dywan - zgodził się marszałek. Projekt ustawy posłałem do konsultacji, bo wprowadzenie związków partnerskich wymagałoby nowelizacji prawa podatkowego, spadkowego itp. Na opinie czekam do 10 lipca. Potem byłbym skłonny skierować ustawę do pierwszego czytania.

To nas zaskoczyło.

- Czy to znaczy, że marszałek Schetyna w 2011 roku zrobi to, czego nie zrobił marszałek Cimoszewicz w 2004 roku?

- Tak. To może być trudna, bolesna sprawa, ale zaczniemy debatę.

W 2004 roku Senat przyjął podobny do obecnego projekt prof. Marii Szyszkowskiej i skierował go do Sejmu. SLD miało większość, ale Włodzimierz Cimoszewicz wstrzymał dalsze prace.

Schetyna zapowiedział też powołanie podkomisji do dalszych prac nad ustawą, złożonej z członków dwóch komisji: sprawiedliwości i praw człowieka oraz polityki społecznej i rodziny.

- Nie wiem, jak postąpią posłowie, nie wiem, ile się uda w tej kadencji. Ale nawet jeśli ustawę miałby przyjąć dopiero następny Sejm, dobrze podjąć temat już teraz. Będą opory, ale obiecuję - bez żadnej skrytej myśli - że sprawę uważam za społecznie ważną. Jej rozpatrzenia wymaga rzetelność i przyzwoitość.

- Żeby pana do końca przekonać, przypomnijmy, że w majowym sondażu "Gazety" już 54 proc. Polaków było za związkami partnerskimi, przeciw - 41 proc. W elektoracie Platformy za było dwie trzecie, a SLD - aż trzy czwarte, to może być pole rywalizacji

Grzegorz Schetyna nie chciał jednak wyjść z roli "marszałka całego Sejmu" i uprawiać politycznych kalkulacji.

Projekt ustawy, przygotowany przez SLD wspólnie z przedstawicielami środowisk lesbijek i gejów, przewiduje, że dwie osoby - tej samej lub różnych płci - mogą zarejestrować w urzędzie stanu cywilnego zawartą między sobą umowę cywilnoprawną określającą wzajemne zobowiązania. Jeśli partnerzy nie umówiliby się inaczej, związek praktycznie zrównany byłby z małżeństwem w prawie podatkowym, spadkowym, lokalowym czy rentowym. W obawie przed konserwatyzmem opinii publicznej projekt nie przewiduje jednak prawa do adopcji dzieci, nawet po zmarłej partnerce. Partner/ka miał/aby natomiast prawo do sprawowania opieki w szpitalu czy pochowania osoby, z którą był/a w związku, a także odmowy złożenia obciążających ją zeznań. Aby ukrócić nadużywanie ustawy wszelkie prawa majątkowe obowiązywałyby dopiero po roku od podpisania umowy.

* Wczoraj przed 17 zamknęliśmy listę podpisów pod apelem do marszałka Sejmu, było ich wtedy 23 461. Dziękujemy wam, internauci z wyborczej.pl i z gazety.pl, która wsparła naszą akcję, a także "aktywisci facebookowi" za poparcie i propagowanie akcji "Gazety" i KPH