- Teraz system traktuje rolników jak święte krowy. Pracownicy płacą 9 proc. swojego dochodu na zdrowie, przedsiębiorcy 233,32 zł miesięcznie, a rolnicy nic - tak wyrok Trybunału komentuje prof. Katarzyna Duczkowska-Małysz ze Szkoły Głównej Handlowej. - Teraz każdy z nas płaci na zdrowie swoje i rolników. Nie ma powodu, żeby przedsiębiorca czy urzędnik łożył na leczenie rolnika - dodaje.

W tym roku budżet dopłaci do ubezpieczenia zdrowotnego dla rolników 1,87 mld zł, w przyszłym - 1,86 mld zł. Z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego korzysta ok. 1,5 mln osób.

Trybunał odroczył wyrok na 15 miesięcy. Dzięki temu rząd nie musi nakładać na rolników obowiązku płacenia składki zdrowotnej przed wyborami parlamentarnymi w 2011 r. To dobra wiadomość dla rządowego koalicjanta - PSL.

Przepisy o opłacaniu przez państwo rolnikom ubezpieczenia zdrowotnego zaskarżył trzy lata temu rzecznik praw obywatelskich Janusz Kochanowski. We wtorek Trybunał w pełnym składzie orzekł, że nieuwzględnianie przychodów rolników przy fundowaniu składki narusza zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 konstytucji), zasadę równego traktowania (art. 32) i zasadę ponoszenia przez każdego ciężarów i świadczeń publicznych (art. 84).

Minister rolnictwa Marek Sawicki (PSL) chce, żeby przy okazji wprowadzania decyzji Trybunału zreformować cały system ubezpieczeń zdrowotnych. - RPO skierował do Trybunału Konstytucyjnego jedynie ubezpieczenia zdrowotne rolników. A budżet dopłaca jeszcze do składek 3 mln Polaków, np. służb mundurowych, duchownych, studentów, górników czy bezrobotnych - tłumaczy Sawicki.

- Mamy 15 miesięcy na zmianę przepisów, a 12 do wyborów. Myślę, że rząd się zmierzy z tym problemem - mówi Leszek Korzeniowski, przewodniczący sejmowej komisji rolnictwa (PO). Kiedy rząd się zmierzy - nie wiadomo. Kancelaria premiera odpowiedziała nam tylko, że z decyzjami czeka na publikację wyroku w Dzienniku Ustaw.

Przepisów nie bronił ani przedstawiciel prokuratora generalnego, ani Sejmu. Prokurator Andrzej Stankowski prosił Trybunał o odroczenie wejścia w życie wyroku. - Mogą być konieczne poważne zmiany w systemie, może składkę trzeba będzie powiązać z opodatkowaniem rolników - mówił.

Z kolei Jacek Żalek (PO) w imieniu Sejmu apelował, by dać czas PSL, bo konieczność wprowadzenia obowiązkowych składek dla rolników może być przez wyborców Stronnictwa źle przyjęta.

Trybunał przyznał rację RPO. - System powstał w 1991 r., gdy sytuacja materialna rolników była bardziej wyrównana. Dziś jest pokaźna liczba osób żyjących na poziomie minimum egzystencji, ale są też osoby o bardzo wysokich dochodach - uzasadniał wyrok sędzia Marek Mazurkiewicz.

Z decyzji Trybunału wynika, że jeśli do stycznia 2012 r. parlament nie uchwali prawa nakładającego na rolników obowiązek płacenia składki powiązanej z osiąganym dochodem - rolnicy stracą prawo do korzystania z publicznej opieki zdrowotnej. Trybunał zaznaczył, że "doprowadzenie do stanu zgodnego z konstytucją wymaga od władzy prac wykraczających poza ustawę, której przepisy zostały uznane za niekonstytucyjne". To sugestia, że trzeba zreformować cały system ubezpieczenia społecznego rolników. Tak samo bowiem jak ubezpieczenia zdrowotne działają ubezpieczenia emerytalne dla rolników. To znaczy, że i one są sprzeczne z konstytucją. Ale Trybunał tego nie oceniał. Może to zrobić, jeśli ktoś zaskarży je do Trybunału.

- Kółka rolnicze z pokorą przyjęły postanowienie Trybunału - powiedział PAP prezes Krajowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych Władysław Serafin. Zadeklarował, że rolnicy czekają na wprowadzenie w rolnictwie systemu podatkowego w oparciu o dochody osiągane przez gospodarstwa.

Przeczytaj komentarz Dominiki Wielowieyskiej

Źródło: Gazeta Wyborcza