Przed nami obchody 200-setnej rocznicy urodzin kompozytora. A że, jak wiadomo, nie udało się ostatecznie ustalić jednej daty, świętujemy, jak dawnej bywało, w oktawie.
"Do dzisiaj nie zdołano rozstrzygnąć, którego dnia Fryderyk Franciszek Chopin przyszedł na świat: według własnego oświadczenia na piśmie - 1 marca, według urzędowego zapisu w metryce chrztu w kościele parafialnym w Brochowie - 22 lutego. Miejsce urodzenia bezsporne: Żelazowa Wola, wieś mazowiecka leżąca nad rzeką Utratą, w pobliżu Puszczy Kampinoskiej, oddalona o 54 kilometry na zachód od Warszawy, ówczesna posiadłość rodziny hr. Skarbków" - tak pisze w monumentalnym dziele "Chopin - Człowiek, Dzieło, Rezonans" prof. Mieczysław Tomaszewski. Tadeusz A. Zieliński w swojej książce przypomina: "Od narodzin dziecka minęło już sporo czasu i ojciec (który sam załatwiał formalności w parafii) najwyraźniej pomylił się w rachubie: zapamiętał zapewne, że jego syn urodził się w czwartek, ale licząc tygodnie wstecz, porachował o jeden za dużo. Podał więc dzień 22 lutego, podczas gdy chłopiec urodził się w następny czwartek - 1 marca. Mikołaj nie był dokładny w datach; mylił się nawet we własnej dacie urodzenia".
Jednej daty chyba nie da się już dzisiaj ustalić. Pozostaje więc podwójne świętowanie. I 22 lutego, i 1 marca. I w tygodniu pomiędzy.
Bon Anniversaire, Monsieur Chopin! W całej Europie odbywają się koncerty urodzinowe. Wszystkich wymienić nie sposób, warto wspomnieć więc o dwóch inicjatywach. W Londynie w ramach Roku Polskiego w Wlk. Brytanii (Polska! Year) rocznicę uczczą w Royal Festival Hall dwaj znakomici pianiści - Krystian Zimerman (22.02) i Maurizio Pollini (1.03). Zimerman wykonuje obecnie na swych recitalach dwie sonaty - b-moll i h-moll, dołącza także Scherzo b-moll i Barkarolę Fis-dur. 1 marca polski pianista zagra w Sali Pleyela w Paryżu. To właśnie paryska sala (28.02) i Le Tarmac w Châteauroux (dzień wcześniej, 27.02) połączą siły w maratonie pianistycznym nazwanym "Bon Anniversaire, Monsieur Chopin!", podczas którego zostaną wykonane wszystkie dzieła na fortepian solo w porządku chronologicznym (1817-1849). Podczas 10 koncertów trwających w sumie 15 godzin będzie także prezentowana biografia kompozytora. Wystąpi 60 pianistów, pochodzących z różnych generacji (w tym najmłodsi, od 8. do 19. roku życia), nad całością czuwać będą uznani artyści, m.in.: Abdel Rahman El Bacha, Jean-Marc Luisada, Jean-Claude Pennetier, Dominique Merlet, Georges Pludermacher, Marc Laforet czy Brigitte Engerer. Jednak najważniejsze imprezy zaplanowano nad Wisłą.
Warszawski maraton Warszawa przygotowała Fryderykowi iście królewskie urodziny. Od 22 lutego do 1 marca zagrają w Filharmonii Narodowej specjaliści od Chopina. Maraton rozpocznie w poniedziałek (22.02) Rafał Blechacz , który z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Narodowej wykona Koncert f-moll Chopina. Pięć lat temu w tej samej sali pianista triumfował na XV Konkursie Chopinowskim, grając w finale Koncert e-moll: "To było wydarzenie, które zmieniło moje życie artystyczne i prywatne". Jego kariera wciąż nabiera impetu. W zupełnie innej sytuacji jest Ivo Pogorelić , który lata świetności ma już za sobą. Pianista, który od feralnego dla niego Konkursu w 1980 roku przez ponad 26 lat omijał Polskę z daleka, ostatnio regularnie u nas koncertuje. I wciąż prowokuje, wzbudzając skrajne emocje. We wtorek (23.02) zagra w Warszawie, podobnie ja dzień wcześniej Blechacz, Koncert f-moll.
Na środę (24.02) przygotowano dwa recitale. O godz. 17.00 wystąpi Murray Perahia , jeden z najbardziej fascynujących pianistów ostatnich dekad, równie kompetentny w Bachu, Mozarcie, co w utworach Chopina. O 21.00 zaś zagra Piotr Anderszewski , który jako jedyny artysta występujący podczas tego tygodnia w Warszawie nie włączył do programu swojego recitalu muzyki Chopina. Zabrzmi V Suita angielska e-moll BWV 810 Bacha, 6 Stücke in kanonischer Form op. 56 i Gesänge der Frühe op. 133 Schumanna oraz Sonata As-dur op. 110 Beethovena. Ale nasz pianista znany jest z różnych ekstrawagancji, więc niewykluczone, że Chopin w programie jego koncertu jednak się pojawi. Czwartek (25.02) należeć będzie do Garricka Ohlssona , Amerykanina, laureata I nagrody Konkursu Chopinowskiego z 1970 roku, który zagra wyłącznie muzykę jubilata, w tym cykl Preludiów op. 28.
Coraz częściej można usłyszeć w Warszawie dawne fortepiany (Pleyel 1848, Erard 1849), będące w posiadaniu Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Podczas koncertów jubileuszowych również "zagrają". W piątek (26.02) usłyszymy wszystkie utwory na fortepian i orkiestrę, a zatem oba koncerty, Fantazję na tematy polskie A-dur, Andante spianato i Wielkiego Poloneza Es-dur, Rondo a la Krakowiak F-dur i Wariacje B-dur na temat arii "La ci darem la mano". Wystąpią: Nelson Goerner , Janusz Olejniczak , Kevin Kenner oraz Orkiestra XVIII Wiekupod dyrekcją Fransa Brüggen. Co ważne, będzie to jeden z pięciu koncertów pierwszego polskiego tournée Orkiestry XVIII Wieku, prezentującego Chopina na oryginalnych instrumentach (pozostałe: 22.02 - Gdańsk, 23.02 - Bydgoszcz, 25.02 - Kraków, 27.02 - Katowice).
W sobotę (27.02) powrócą koncerty Chopina w wykonaniu pianistów rosyjskich - Nikolai Demidenko wykona e-moll, Evgeny Kissin - f-moll, można spodziewać się rywalizacji. W niedzielę zaś (28.02) zagra Daniel Barenboim , pianista i dyrygent (szef Staatsoper Berlin), znany ze swego niekonwencjonalnego podejścia do wykonywanych partytur.
Prawdziwy maraton planowany jest także 1 marca, w dniu głównych rocznicowych obchodów. O godz. 11.00 w Żelazowej Woli wystąpi Garrick Ohlsson , o godz. 17.00 w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego Leif Ove Andsnes , który do Chopina dołączy muzykę drugiego tegorocznego jubilata - Roberta Schumanna (ur. 8 VI 1810). Wieczorem zaś uroczysta gala z udziałem Ohlssona , Yundi (znanego wcześniej jako Yundi Li), Dang Thai Sona oraz dwóch orkiestr - Filharmonii Narodowej i XVIII Wieku.
Dekada urodzinowa to dopiero początek obchodów Roku 2010. Przed nami kolejne kulminacje - festiwal "Szalone dni" (11-13.06), festiwal "Chopin i jego Europa" (sierpień), wreszcie XVI Konkurs Chopinowski (październik). Nie wspominając o pojedynczych koncertach, lokalnych inicjatywach i festiwalach powstających jak grzyby po deszczu, które czczą pamięć o naszym największym kompozytorze, którego - jak podają ostatnie badania - wcale tak dobrze nie znamy. Jest zatem idealna okazja, aby to zmienić.
Urodziny w Programie 2 Polskiego Radia
Na większość urodzinowych koncertów nie ma już biletów. Pozostaje więc słuchanie ich za pośrednictwem Programu 2 Polskiego Radia. "Dwójka" przeprowadzi transmisje recitalu Ohlssona (25.02), koncertu dawnych fortepianów (26.02) oraz koncertów, które odbędą się 1 marca. Pozostałe występy zostaną odtworzone w tym tygodniu z niewielkim "poślizgiem", dodatkowo zaplanowano prezentacje unikalnych, archiwalnych nagrań Marthy Argerich (z Konkursu z 1965 roku) i Krystiana Zimermana (z II połowy lat 70.). Szczegóły:
www.polskieradio.pl/chopin/
