Nie twórzmy na siłę miejsc pracy w Polsce B, zlikwidujmy przywileje emerytalne, przyspieszmyprywatyzację - apeluje Balcerowicz. Co sądzisz o tym planie? listydogazety@gazeta.pl
Były wicepremier, minister finansów i prezes
NBP udzielił "Gazecie" wywiadu w 20. rocznicę słynnego sejmowego exposé, podczas którego przedstawił pakiet ustaw wprowadzających kapitalizm. Pełny tekst opublikujemy w "Gazecie", która trafi do kiosków w czwartek.
Wyrwać prywatyzację z polityki - Dziś reformy nie wymagają masowych poświęceń - ocenia Balcerowicz. - Bo to żadne wielkie poświęcenie wprowadzić system: im dłużej pracujesz, tym masz większą emeryturę. A czy jest nim wyrwanie przedsiębiorstw z orbity polityki i sprywatyzowanie?
Jego zdaniem firmy upadają, jeśli pozostają w rękach państwa. I podaje przykłady: Pewex, stocznie, Cegielski. - Kopalnie też upadną, jak się ich nie sprywatyzuje - grozi. I krytykuje rząd Tuska: - Słabe wyniki prywatyzacji to największe zaniechanie tego rządu.
Nie zostawia suchej nitki na politycznych demagogach: - Rzucają nośne hasła, że to się sprzeda za tanio, tamto to nasze srebra rodowe, albo coś jest "strategiczne". Co to w ogóle znaczy? Dlaczego miedź czy węgiel mają być "strategiczne"? Dlaczego skarb państwa ma mieć większość w Orlenie, Lotosie czy KGHM? To nie ma żadnego merytorycznego uzasadnienia! To są etatystyczne przesądy rodem z Ameryki Łacińskiej. Albo też tu chodzi o polityczne interesy - o poparcie związków zawodowych, o możliwość obsadzania stanowisk swoimi kolegami i stronnikami.
Co robić, jeśli związkowcy protestują? - W Polsce panuje mit, że wszystko wymaga zbiorowych porozumień. Jeśli pakt da się zawrzeć szybko i na warunkach dobrych dla rozwoju kraju, to nie mam nic przeciwko. Ale z niektórymi ludźmi czy grupami interesów nie da się porozumieć - przekonuje Balcerowicz.
Państwo nie może mieć monopolu na współczucie Apeluje do Polaków, by patrzyli na ręce politykom: - Dobra demokracja to taka, w której ludzie nie dają się otumaniać demagogom, bo wiedzą, co kryje się za obietnicami. Zwiększamy zasiłki? A o ile wzrośnie dług państwa, albo podatki?
Państwo to dla Balcerowicza dobre prawo, sprawna policja i sądy, ale nie system socjalny, który zwiększa wydatki budżetowe na zasiłki, a w konsekwencji wymusi podwyższenie podatków: - Państwo nie może mieć monopolu na współczucie. Ci, którzy do tego dążą pod hasłami państwa socjalnego czy opiekuńczego, chcą zdjąć z ludzi obowiązek moralny, by samemu pomagać innym. A gdzie jest rodzina, bliscy, społeczeństwo obywatelskie? Ekspansja państwa socjalnego wypiera prawdziwą solidarność.
A co z likwidacją nierówności społecznych? - Trzeba dążyć do tego, by ludzie o podobnych cechach charakteru i umysłu mieli podobne szanse na realizację planów życiowych. Bo przecież nie chodzi o to, by człowiek źle wykształcony i leniwy miał takie same zarobki jak wykształcony i pracowity.
Balcerowicz nie wierzy w sens kosztownych programów, które próbują zniwelować głębokie różnice między Polską A i B: - Nie ma sensu dążyć do tego, by na siłę w każdym miejscu w kraju tworzyć miejsca pracy, bo nie wszędzie dadzą się one produktywnie stworzyć i utrzymać. Lepiej umożliwiać ludziom przeprowadzkę tam, gdzie jest praca.
Ponadto pytamy Balcerowicza: - Czy terapia szokowa w 1989 roku była jedyną możliwą?
- Czego się najbardziej bał, gdy zaczynał reformę Polski?
- Jaki największy błąd popełnił on i rząd Mazowieckiego?
- Czy nie można było reformować kraju nieco wolniej, by ograniczyć wzrost bezrobocia i ochronić najbiedniejszych?
Cały pasjonujący wywiad z Leszkiem Balcerowiczem w czwartkowej "Gazecie Wyborczej"
