Nowe rozporządzenia ministra zdrowia doczekało się wielu interpretacji. Niektóre urzędy gmin i ośrodki pomocy społecznej zapowiadały, że będą wypłacać becikowe matkom, które udowadnią regularne wizyty u lekarza dopiero od 1 listopada. Czyli od momentu wejścia rozporządzenia w życie. Taką interpretację przepisu wzmacniali urzędnicy ministerstwa zdrowia, z minister Ewą Kopacz na czele. - Moje rozporządzenie nie obejmuje kobiet, które już urodziły lub są w ciąży dłużej niż 10 tygodni - mówiła na lamach prasy pani minister. I to 3 listopada, gdy gminy już zachodziły w głowę, jak stosować w praktyce nowe rozporządzenie.
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej forsowało jednak inne tłumaczenie: zaświadczenie o pozostawaniu pod opieką lekarza (ginekologa) od 10. tygodnia ciąży trzeba mieć bezwarunkowo. Nieważne, kiedy rodzi się dziecko. Nic dziwnego, że w gminach zapanował zamęt. - Nie wiemy, jak płacić. Czy trzymać się interpretacji ministerstwa zdrowia, czy ministerstwa pracy i polityki - mówiła nam tydzień temu szefowa wydziału spraw socjalnych w jednym z wojewódzkich miast.
Kilka dni temu jednak spory ustały: obowiązującą stała się interpretacja ministerstwa pracy. - Pani minister w oficjalnym liście przypomniała nam po prostu, ze to ona trzyma kasę i ona decyduje, na jakich warunkach będzie ją wypłacała. Z żalem musieliśmy wycofać się z własnych projektów - mówi nam (anonimowo) jeden z urzędników ministerstwa zdrowia.
Urzędnicy ministerstwa pracy dowodzą, że przepis jest dobrze umotywowany, a o jego wprowadzeniu było wiadomo co najmniej od grudnia 2008 roku. Było więc sporo czasu, aby się do niego przygotować (- Ciąża trwa dziewięć miesięcy, o rozporządzeniu trąbimy od jedenastu miesięcy - usłyszeliśmy w ministerstwie).
Jak zatem poruszać się w gąszczu zmienionych przepisów? Oto poradnik - krok po kroku.
Co się zmieniło w becikowym? - Każda kobieta starająca się o takie świadczenie musi (musiała) obowiązkowo przebywać pod opieką lekarską. I w dodatku mieć to na piśmie!
Jakie przepisy regulują kwestie związane z becikowym? - Sprawy te zostały ujęte w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Ostatnie zmiany wprowadziło rozporządzenie ministra zdrowia z 18 września 2009 roku (weszło w życie 1 listopada 2009).
Zacznijmy od podstaw: komu przysługuje becikowe? - Becikowe, czyli jednorazowy zasiłek w wysokości 1000 złotych (na rękę - nie dolicza się do dochodu, nie płaci się od niego podatku), należy się matce lub ojcu albo też prawnemu opiekunowi dziecka. Nie ma tu znaczenia, czy dziecko urodzi się w małżeństwie, związku nieformalnym czy samotnej matce.
Czy jest tylko jeden rodzaj świadczenia wypłacanego rodzicom nowo narodzonych dzieci? - Nie. Istnieją trzy rodzaje zasiłków wypłacanych po urodzeniu dziecka. Ale nie wszędzie dostaniesz wszystkie trzy! Po kolei wymieniamy do czego możesz mieć prawo: 1. rządowe becikowe (pisaliśmy o nim przed chwilą), wypłacane przez państwo za pośrednictwem gminy (art. 15 b ustawy). Taka pomoc (1000 zł na rękę) przysługuje każdemu nowemu rodzicowi, niezależnie od wysokości dochodów; 2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (reguluje to art. 9 wspomnianej ustawy); taka pomoc - też w wysokości 1000 zł - należy się osobom spełniającym kryteria ustawy. Głównie chodzi tu o dochody, które nie mogą być wyższe niż 504 zł na osobę w rodzinie; 3. W niektórych gminach ustanowiono jeszcze jedną formę pomocy - tzw. becikowe gminne lub samorządowe (np. w Wadowicach wszyscy rodzice nowo narodzonych dzieci dostają dodatkowo 1000 zł). To pomoc wypłacana rodzinom bądź matkom w wysokości, jaką przyjęła w drodze uchwały rada miasta bądź gminy. Taką formę pomocy ustawodawca umożliwił radom gmin w myśl art. 22 a ustawy. Rady gmin szczegółowe warunki udzielania zapomóg określają w swoich uchwałach. Wszystkie trzy wyżej wymienione świadczenia nazywane są popularnie becikowymi.
Jak się starać o rządowy zasiłek na dziecko? - Becikowe rządowe przyznawane jest wyłącznie na wniosek osoby uprawnionej. Należy więc w urzędzie gminy (bo tam wypłacają to świadczenie) złożyć: ** wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi rządowej; ** dowód osobisty (ksero); ** akt urodzenia dziecka; a od początku listopada 2009 r. także ** zaświadczenia lekarza (więcej wyjaśniamy za chwilę) o pozostawaniu pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży do porodu (co najmniej jedna wizyta w każdym trymestrze ciąży).
A jak o dodatek do zasiłku rodzinnego? Jeśli natomiast staramy się o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, składamy wszystkie dokumenty wymagane do przyznania zasiłku rodzinnego, m.in.: **zaświadczenia i oświadczenia o dochodach wszystkich pełnoletnich członków rodziny; **dowód osobisty (ksero); **akt urodzenia dziecka; ** zaświadczenia lekarza o pozostawaniu pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży do porodu.
Dokumentację wymaganą do przyznania zapomogi gminnej określa uchwała rady.
Ile mamy czasu na złożenie wniosku z dokumentacją? - Wniosek o przyznanie świadczenia trzeba złożyć najpóźniej w rok od dnia narodzin dziecka. Jeśli jednak wniosku nie składają rodzice, ale prawni opiekunowie albo opiekunowie faktyczni dziecka, albo rodzice adopcyjni, wtedy mamy więcej czasu: 14 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką, nie później jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.
