Uchwałę wydała we wtorek Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie. Rozesłała ją do wszystkich sądów apelacyjnych, Sądu Najwyższego, Ministerstwa Sprawiedliwości i Krajowej Rady Sądownictwa. Adwokaci piszą: "Mamy dziś historyczną i niepowtarzalną szansę: na czele prokuratury może stanąć człowiek spoza środowiska prokuratorów, nieuwikłany w wewnętrzne zwyczaje, determinowane tak często przez wciąż zmieniającą się sytuację polityczną, bogaty w nawyk niezawisłości ograniczonej jedynie ustawą i na trwałe ukształtowany przez lata sądowniczej działalności. Od postawy obywatelskiej sędziów zależeć będzie kształt prokuratury, a tym samym kształt przyszłych - wolnych od niepokojących zaszłości, czego doświadczamy obecnie wszyscy niezależnie od społecznego usytuowania - organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości".
Tylko do końca listopada chętni na stanowisko prokuratora generalnego - szefa nowej, uwolnionej od podległości rządowi prokuratury - mogą zgłaszać się zgłaszać do Krajowej Rady Sądownictwa. KRS ma potem przedstawić prezydentowi do wyboru dwóch kandydatów na urząd pierwszego prokuratora generalnego.
KRS zdecydowała, że nie będzie sama typować kandydatów, tylko ogłosi otwarty konkurs. Chętni - prokuratorzy z minimum dziesięcioletnim stażem i sędziowie, którzy przynajmniej przez dziesięć lat orzekali w sprawach karnych - muszą napisać
list motywacyjny i dołączyć ewentualne rekomendacje. Odbędzie się publiczne przesłuchanie i - niepubliczne - głosowanie członków KRS.
Na razie nie zgłosił się żaden kandydat. - U nas jest obyczaj, że nikt się sam nie zgłasza, raczej czeka, aż go popchną, zachęcą. Poza tym zgromadzenie dokumentów czy napisanie listu musi potrwać. Myślę, że pierwsze zgłoszenia powinny się pojawić około 20 listopada - mówi sędzia Marek Celej, dyrektor Biura KRS. Zgadza się z apelem adwokatów. - Sędzia na czele nowej prokuratury to szansa także dla prokuratorów, że zapanują tam nowe obyczaje - mówi.
Obawia się, co będzie, gdy zgłoszą się sami słabi kandydaci. Regulamin uchwalony przez Radę nie przewiduje bowiem sytuacji, że głosujący nie widzą wśród kandydatów osób godnych poparcia i ponawiają konkurs. Mają głosować do skutku, aż znajdzie się bezwzględna większość głosów za dwoma kandydatami.
W środowisku prawników wymienia się nazwiska osób, które byłyby dobrymi kandydaturami i być może się zgłoszą. To sędziowie Izby Karnej Sądu Najwyższego: Lech Gardocki (dziś pierwszy prezes SN, którego kadencja upływa pod koniec przyszłego roku), Lech Paprzycki (wiceprezes SN), Stanisław Zabłocki i Wiesław Kozielewicz. A także sędzia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu Henryk Komisarski. Z prokuratorów wymienia się obecnego szefa Prokuratury Krajowej Edwarda Zalewskiego, b. szefa tej prokuratury Kazimierza Olejnika (gdyby zrezygnował ze stanu spoczynku, w który przeszedł kilka lat temu, po wypadku samochodowym) i Krzysztofa Parulskiego, naczelnego prokuratora wojskowego, b. prezesa Stowarzyszenia Prokuratorów RP, które za czasów Zbigniewa Ziobry wydało słynny apel do prokuratorów o zachowanie niezależności.
Mówi się, że swojego kandydata - lub kandydatów - będą chcieli mieć prokuratorzy skupieni wokół "proziobrowego" Stowarzyszenia Prokuratorów "Ad Vocem".
Prokurator generalny ma być powołany na sześcioletnią kadencję. Ale nie ma silnych gwarancji nieodwoływalności - może to zrobić Sejm większością dwóch trzecich głosów na wniosek premiera, jeśli premier nie zaakceptuje jego dorocznego sprawozdania z działalności prokuratury lub uzna, że sprzeniewierzył się złożonemu ślubowaniu.
U c h w a ł a Prezydium Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie z dnia 10 listopada 2009 roku Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie, współuczestnicząc w debacie dotyczącej zdarzeń związanych z gwarancjami i sposobem wykonywania zawodu adwokata - czemu wielokrotnie dawała wyraz poprzez podejmowanie uchwał w tym zakresie - a zarazem z racji skali zdarzeń bulwersujących współcześnie opinię publiczną, bo naruszających sferę wolności i swobód obywatelskich, mając świadomość aktualnej kondycji Prokuratury, zwraca się tą drogą z apelem do Sędziów Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych, którzy swój autorytet czerpią z osobistych zasług i postawy, a także z konstytucyjnego i ustawowego usytuowania Organów władzy sądowniczej tak wysokiego szczebla, aby w poczuciu obywatelskiego obowiązku zgłosili kandydaturę sędziego na stanowisko Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej.
Mamy dziś historyczną i niepowtarzalną szansę wynikającą z uregulowań nowo przyjętej ustawy: na czele prokuratury może aktualnie stanąć człowiek spoza środowiska prokuratorów, nieuwikłany w wewnętrzne zwyczaje, determinowane tak często przez wciąż zmieniającą się sytuację polityczną, bogaty w nawyk niezawisłości ograniczonej jedynie ustawą i na trwałe ukształtowany przez lata sądowniczej działalności.
Od postawy obywatelskiej sędziów zależeć będzie kształt Prokuratury, a tym samym kształt przyszłych - wolnych od niepokojących zaszłości, czego doświadczamy obecnie wszyscy niezależnie od społecznego usytuowania - organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości.
Za Prezydium
Okręgowej Rady Adwokackiej
adw. Marek Stoczewski
Dziekan ORA
