Ministerstwo Finansów wstępnie podsumowało akcję przekazywania fundacjom i stowarzyszeniom 1 proc. podatku od dochodów osobistych za zeszły rok.
Już po raz szósty w czasie rozliczeń z fiskusem z podatku od dochodów osobistych osoby składające PIT-y przekazały 1 proc. swojego podatku wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Wcześniej pieniądze na konto fundacji czy stowarzyszenia musiał przelać sam podatnik. Od dwóch lat to fiskus przekazuje OPP pieniądze w imieniu podatników. Uproszczenie procedury przekazywania 1 proc., czyli przerzucenie większości związanych z tym formalności na urzędy skarbowe, zaowocowało skokowym wzrostem liczby osób dzielących się z OPP podatkiem.
Wedle najświeższych danych na rozliczenie 1 proc. za 2008 r. zdecydowało się na to 7,3 mln osób. To, o 2 mln więcej niż rok wcześniej i blisko 6 mln więcej niż w 2006 r. Gwałtownie wzrosła też kwota, która w ramach 1 proc. trafia do OPP. Za zeszły rok sięgnęła 397,9 mln zł, o 127 mln zł więcej niż rok wcześniej i niemal 300 mln zł więcej niż w 2006 r. Pieniędzy jest też więcej dlatego, że mogą je wpłacać, i emeryci (muszą jednak rozliczyć się sami, a nie przez
ZUS) oraz tzw. ryczałtowcy, czyli osoby prowadzące działalność gospodarczą.
Kto dostaje najwięcej Dla niektórych organizacji wsparcie z tytułu 1 proc. podatku stanowi główne, jeśli nie jedyne źródło finansowania, dla innych jest tylko dodatkowym wsparciem. Największe organizacje, na ogół te działające w dużych miastach, są najbardziej widoczne i najłatwiej dotrzeć im do podatników. Jednak w całej Polsce podmiotów uprawnionych do korzystania z 1 proc. jest ponad 6 tys., większość z nich to małe, lokalne organizacje, znane tylko w swoim regionie.
10 największych ubiegłorocznych beneficjentów, którzy otrzymali pieniądze z 1 proc. odpisu za 2007 r. to:
1. Fundacja Dzieciom "Zdążyć z Pomocą"- 33,1 mln zł
2. Fundacja "Dzieło Pomocy Św. Ojca Pio" - 17,1 mln zł
3. Fundacja Anny Dymnej "Mimo Wszystko" - 11,4 mln zł
4. Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce w Polsce - 7,6 mln zł
5. Fundacja Warszawskie Hospicjum dla Dzieci - 5,4 mln zł
6. Fundacja Pomocy Osobom Niepełnosprawnym Słoneczko - 4,8 mln zł
7. Lubelskie Hospicjum dla Dzieci im. Małego Księcia - 4,5 mln zł
8. Fundacja
TVN Nie jesteś sam - 4,0 mln zł
9. Fundacja na Ratunek Dzieciom z Chorobą Nowotworową - 3,8 mln zł
10. Fundacja Ewy Błaszczyk Akogo - 3,7 mln zł
Jak pisze "Polityka" pełną listę z dokładnymi kwotami, jakie dostaną poszczególne organizacje, resort finansów obiecuje przedstawić w październiku. Jak wynika ze wstępnych danych preferencje Polaków niewiele się zmieniły.
Tradycja 1 proc. Możliwość odpisywania jednego procenta podatku wprowadzono w 2004 roku ustawą o organizacjach pożytku publicznego i wolontariacie. Na Zachodzie istnieje tradycja należenia do rozmaitych organizacji społecznych i wspierania ich działalności, głównie przez płacenie składek.
W Polsce i innych byłych "demoludach" takiej tradycji nie ma. Stąd pomysł jednego procenta. Prekursorami były Włochy i Hiszpania. W 1997 r. sięgnęły po ten pomysł Węgry, a rok później Słowacja. W Polsce od 2004 roku stale rośnie liczba osób przekazujących swój jeden procent.
Warto uświadomić sobie, że tegoroczny rekord wpłacających to zaledwie ok. 30 procent wszystkich uprawnionych do przekazania organizacjom jednego procenta. Pozostałe 70 procent Polaków przekazuje podatek w całości państwu. Ewentualnie nie chcą lub nie umieją samodzielnie wypełnić PIT-u, albo robi to za nich ZUS (emeryci) czy pracodawca.
Było opóźnienie czy nie
Urzędy skarbowe rozpoczęły przekazywanie wnioskowanych przez podatników kwot z zeznań i korekt do zeznań składanych za 2008 r. zgodnie z przepisami od 1 lipca. - Urzędy skarbowe będą systematycznie przelewać pieniądze na konta OPP. Mają na to czas do końca sierpnia. Pieniądze trafią na konta organizacji sprawnie i szybko - zapewniał na początku lipca wiceminister finansów Andrzej Parafianowicz.
Jednak w lipcu niektóre z organizacji zaczęły alarmować opinię publiczną, że fiskus zwleka z przekazywaniem pieniędzy z 1 proc. podatku. List w tej sprawie od Stowarzyszenia Rodziców na rzecz Pomocy Szkołom "Przyjazna Szkoła" trafił też do ministra finansów. Grupa posłów PiS o przyczyny spóźnienia pytała przedstawicieli ministerstwa finansów. Posłowie dowodzili, że fiskus chce w ten sposób załatać dziurę w budżecie.
Fiskus tłumaczył, że zgodnie z nowelizacją ustawy o PIT, przekazuje OPP pieniądze z 1 proc. w lipcu i sierpniu. a owo przesunięcie to skutek spełnienia postulatu samych OPP, które chciały, by także osoba składająca korektę PIT mogła przekazać im swój 1 proc. Takie korekty można składać przez dwa miesiące od końca rozliczeń z fiskusem, czyli od maja do czerwca. W korektach podatnicy przekazali OPP aż 85 mln zł podatku.
Umożliwienie przekazywania 1 proc. dla osób składających korektę spowodowało jednak, że fiskus odmawia prawa do przekazania 1 proc. podatku w przypadku skorygowania deklaracji po upływie dwóch miesięcy od końca okresu, do którego można było składać zeznania podatkowe.
Jeśli skorygowałeś zeznanie w wakacje, urząd nie przekaże 1 procentu
"Rzeczpospolita" zwróciła uwagę na problem, który towarzyszy składaniu korekt zeznań podatkowych w lipcu i sierpniu. Takie korekty wg doradcy podatkowego Piotra Chmielińskiego blokują zadeklarowany wcześniej 1 proc. Kłopotów nie będą za to mieć podatnicy korygujący zeznania po 1 września.
Zgodnie z obowiązującymi od 1 grudnia 2008 r. nowymi przepisami naczelnik urzędu skarbowego przekaże na rzecz wskazanej przez podatnika organizacji 1 proc. podatku wykazanego przez niego w terminowo złożonej deklaracji lub też jej korekcie - ale tylko pod warunkiem, że owa korekta złożona została w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu do złożenia zeznania, czyli do końca czerwca.
Urzędy skarbowe zajmują zatem stanowisko, że skoro przepis zobowiązuje je do przekazania owej kwoty jedynie w tych dwóch przypadkach, to gdy podatnik spóźni się ze złożeniem zeznania lub też skoryguje je np. w lipcu, organ podatkowy nie będzie już związany dyspozycją podatnika w zakresie przekazania kwoty 1 proc. podatku, co oznacza, że organizacja nic od takiego podatnika już nie dostanie. Obecnie bowiem przepisy w razie dokonywania korekty zeznania wyraźnie uzależniają przekazanie 1 proc. podatku zarówno od dotrzymania dwumiesięcznego terminu na skorygowanie deklaracji, jak i od dokonania w tym terminie zapłaty w całości kwoty podatku.
Zdaniem eksperta korekta złożona po dwumiesięcznym terminie nie wywiera już - zgodnie z literalnym brzmieniem art. 45c ust. 1 ustawy o PIT - żadnych skutków w zakresie dyspozycji przekazania 1 proc. W praktyce zatem organizacje pożytku publicznego mogą być spokojnie, ale dopiero od września - gdy przelewy od urzędów skarbowych będą już dokonane, a ewentualne korekty deklaracji obciążą już tylko samych podatników w zakresie potencjalnych nadpłat darowizn 1 proc.
