Szanse na własne mieszkanie za stosunkowo niewielkie pieniądze może mieć jeszcze kilkaset tysięcy Polaków, bo według Instytutu Rozwoju Miast z Krakowa na koniec 2007 roku do zakładów pracy należało jeszcze około 370 tys. mieszkań.
Wykup takich mieszkań jest jednak dość skomplikowany, bo reguluje go kilka różnych ustaw. Większość zakładów stosuje ustawę z 15 grudnia 2000 r. "o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa" (z późniejszymi nowelizacjami). Ale już
PKP, Lasy Państwowe czy wojsko sprzedają
mieszkania według innych przepisów. Trzeba pamiętać, że te przepisy nie dotyczą byłych mieszkań zakładowych, które są w budynkach należących już do innych właścicieli.
Mieszkanie od zakładu pracy... Na początek ważna uwaga - to zakład decyduje, czy wystawia dane mieszkanie na sprzedaż. Jeżeli tak się stanie, musi poinformować o tym najemcę na piśmie. Od dnia otrzymania zawiadomienia masz trzy miesiące na złożenie oświadczenia o chęci wykupu mieszkania. A jeśli zakład się nie odzywa, możesz sam wyjść z inicjatywą i złożyć wniosek o wykup mieszkania. W ciągu 30 dni powinieneś otrzymać odpowiedzieć, czy twoje mieszkanie jest przeznaczone do sprzedaży.
Według przepisów pierwszeństwo wykupu lokalu ma jego najemca. W przypadku jego śmierci takie prawo przechodzi na bliskich, którzy z nim mieszkali (małżonków, dzieci, rodzeństwo itp.).
Jeśli już wiesz, że możesz wykupić zajmowane mieszkanie, przychodzi czas na załatwienie wszystkich formalności.
Krok pierwszy. Musisz złożyć odpowiednie dokumenty w terminie podanym w zawiadomieniu. Są to: * decyzja o przydziale lokalu, * umowa najmu (zawarta przed 12 listopada 1994 r. - to bardzo ważny warunek wykupu), * zaświadczenie o zameldowaniu, * ksero dowodu osobistego. * Jeśli mieszkanie chce wykupić osoba bliska zmarłemu najemcy, musi złożyć skrócony odpis jego aktu zgonu. * W przypadku wdowy lub wdowca po najemcy potrzebny będzie również odpis skrócony aktu małżeństwa. Gdy ktoś stara się o maksymalną bonifikatę, która przysługuje np. emerytom, powinien przedstawić też decyzję o ustaleniu prawa do emerytury.
Krok drugi. Po otrzymaniu dokumentów zakład pracy ustali, czy nie masz zaległości w opłatach mieszkaniowych.
Później zleci rzeczoznawcy majątkowemu ustalenie wartości rynkowej mieszkania. To od niej będą naliczone bonifikaty, dzięki którym można korzystnie wykupić mieszkanie.
* Za każdy rok pracy w przedsiębiorstwie (lub jego poprzedniku prawnym) zapłacisz o 6 proc. mniej. * Za każdy rok najmu - o 3 proc. mniej. * Łączny upust nie może jednak przekraczać 95 proc. ceny mieszkania. Taka maksymalna bonifikata przysługuje emerytom, rencistom lub wdowom i wdowcom po nich.
Krok trzeci. Po załatwieniu tych formalności musisz już tylko podpisać akt notarialny.
Ważne! * W ustawie nie ma zapisów mówiących o rozłożeniu spłaty na raty. Tymczasem dla niektórych lokatorów kwota nawet kilku tysięcy złotych może być nie do zgromadzenia. Dlatego trzeba sprawdzić, czy zakład pracy dopuszcza możliwość rozłożenia należności za mieszkanie na raty.
* Mieszkania mogą być sprzedawane tylko według zasad znajdujących się w ustawie. Taki zapis musi znaleźć się w akcie notarialnym. Jeżeli reguły ustawowe nie zostaną dopełnione, transakcja będzie nieważna.
...i od PKP W 2001 r. Polskie Koleje Państwowe miały jeszcze ok. 100 tys. mieszkań. - Do dziś sprzedaliśmy ponad 67 tys. mieszkań. Od kwietnia do czerwca nowych właścicieli znalazło 300 lokali. Obecnie mamy jeszcze niespełna 36 tys. mieszkań - mówi Barbara Leszczyńska z biura marketingu i komunikacji społecznej PKP SA.
Przedsiębiorstwo ma ustawowy obowiązek pozbywania się mieszkań. A osoby, które mogą skorzystać z najatrakcyjniejszych bonifikat, wykupują mieszkania nawet za 3,75 proc. jego wartości, czyli 3-4 tys. zł!
Zasady sprzedaży mieszkań kolejowych reguluje ustawa z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Jej zapisy były nowelizowane, ostatnio 24 października 2008 r.
Mieszkanie może wykupić osoba zajmująca lokal na podstawie umowy najmu z PKP, która:
* jest lub była pracownikiem spółek utworzonych z zakładów lub jednostek organizacyjnych wydzielonych z PKP od 1 lipca 1991 r.;
* jest lub była pracownikiem przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych (lub wydzielonych z nich podmiotów), które wykonywały lub nadal wykonują zadania na rzecz PKP SA lub PKP;
