Plany Moskwy ujawnił w wileńskiej gazecie "Litovskij Kurier" Siergiej Bojarkin, wiceprezes rosyjskiej państwowej firmy Energoatom, odpowiedzialny za budowę elektrowni. - Chcemy, żeby w projekcie uczestniczyły firmy z krajów, do których prąd z elektrowni ma być eksportowany, czyli Polski, Litwy i Niemiec - stwierdził Bojarkin. - Bardzo nam na tym zależy - podkreślił.
Rosjanie ogłosili plany budowy elektrowni atomowej w obwodzie w zeszłym roku. Ma powstać w Niemanie, 15 kilometrów od granicy litewskiej. Będzie miała moc 2300 MW i ma kosztować 5 mld euro. Pierwszy blok ma powstać już w2015 r., czyli przynajmniej pięć lat wcześniej niż pierwsza polska elektrownia atomowa, nad której planami pracuje rząd.
Polska mogłaby dostać kilkaset megawatów z elektrowni w Rosji. Pomogłoby to zmniejszyć deficyt energii w trzech województwach: pomorskim, warmińsko-mazurskim i podlaskim, w których brakuje co najmniej 1000 MW. Kilka dużych firm już zrezygnowało z inwestycji na Podlasiu, bo miały problemy z przyłączeniem do prądu.
Dlatego oferta Rosji jest interesująca. Ale i Polska, i kraje bałtyckie boją się zwiększania energetycznej zależności od Rosji, tego, że Kreml może wyłączyć dopływ prądu z przyczyn politycznych.
- Osławiony "wyłącznik" może być wspólną własnością, jeśli będziemy razem zarządzać elektrownią i sieciami - przekonuje Bojarkin. Rosjanie chcą, by zagraniczni partnerzy objęli maksymalnie 49 proc. udziałów w spółce, która będzie eksploatować atomówkę. Jedna trzecia prądu z elektrowni ma zostać w Kaliningradzie, reszta - na eksport.
A jeśli Polska i
Litwa nie będą zainteresowane inwestycją?
- Wtedy cała eksportowana energia trafi do Niemiec - mówi "Gazecie" Siergiej Nowikow, rzecznik Rosatomu (państwowego koncernu, do którego należy Energoatom). Jak? Albo przez Polskę, albo - jeśli nasz kraj i w tym wypadku odmówi - podmorskim kablem łączącym Kaliningrad z Niemcami. - Można go położyć razem z planowanym na dnie Bałtyku gazociągiem Nord Stream. To obniży koszty - mówią Rosjanie.
- Kabel wzdłuż Nord Streamu? Pierwsze słyszę, ale moim zdaniem to blef - mówi nam wysoki rangą polski urzędnik zajmujący się energetyką. - Przecież jego budowa opóźniłaby oddanie gazociągu do użytku, bo trzeba by od nowa prowadzić wszystkie procedury związane z ochroną środowiska. Na to Rosjanie nie pójdą.
A czy Polska w ogóle jest zainteresowana udziałem w budowie elektrowni w Kaliningradzie?
- Priorytetem jest dla nas wspólna z krajami bałtyckimi budowa nowej elektrowni atomowej na Litwie w Visaginas - tłumaczy urzędnik. Ma ona zastąpić poradziecką elektrownię w Ignalinie, która zostanie zamknięta w 2010 r. Ale budowa siłowni na Litwie jest w powijakach, a kilka dni temu nowa prezydent Litwy Dalia Grybauskaite stwierdziła, że trzeba jeszcze raz zbadać sens jej budowy. Pogrążona w kryzysie Litwa może mieć bowiem problemy z udźwignięciem gigantycznej inwestycji.
- Nie mówimy Rosjanom nie. Ale sprawę elektrowni w Kaliningradzie trzeba będzie połączyć z innymi kwestiami energetycznymi, np. z negocjacjami na temat dostaw gazu, które utknęły - twierdzi nasze źródło w polskim rządzie.
-Musimy grać na wielu szachownicach, bo Rosjanie też tak robią. Za dziesięć dni rosyjscy, polscy, litewscy i niemieccy eksperci spotkają się, by porozmawiać o projekcie.
