Projekt - pod patronatem Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny i stowarzyszenia Nasz Bocian - przygotował zespół ekspertów: prawników, lekarzy, genetyków i etyków. Wśród nich są członkowie liberalnego skrzydła tzw. zespołu Gowina (powołanego w zeszłym roku przez premiera do opracowania założeń dostosowania prawa do wymogów europejskiej konwencji bioetycznej). Powstał w reakcji na ogłoszony przez posła PO Jarosława Gowina projekt (niewniesiony jeszcze do Sejmu) przygotowany z udziałem konserwatywnych członków jego zespołu, profesorów prawa Andrzeja Zolla i Włodzimierza Wróbla.
Projekt nie jest formalnie projektem społecznym (pod takim trzeba zebrać 100 tys. podpisów), ale poselskim. Podpisało go ponad 20 posłów
SLD, wszyscy posłowie
SdPl i Koła Demokratycznego (
Bogdan Lis, Marian Filar, Jan Widacki), poseł PO
Kazimierz Kutz i posłowie niezrzeszeni.
To już trzeci dokument w sprawie in vitro złożony w Sejmie. Jest tam już projekt posła Bolesława Piechy podpisany przez część klubu
PiS i obywatelski projekt Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej ,,Contra in vitro" - oba zakazujące tworzenia zarodków in vitro.
Po wakacjach przybędą kolejne dwa autorstwa posłów Platformy - Gowina i zespołu pod kierownictwem Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Zespół został powołany decyzją klubu PO do oceny projektu Jarosława Gowina i wypracowania założeń dotyczących spraw bioetycznych. Okazało się jednak, że PO jest tak podzielona, że nie można wypracować założeń akceptowanych przez większość klubu. Stąd dwa projekty.
Co dalej z tym urodzajem? Projekty mogą leżakować, jak ten SLD dotyczący refundacji zabiegów in vitro, wniesiony na początku kadencji, a więc blisko dwa lata temu. Mogą być też razem skierowane do komisji, żeby wypracowała z nich jeden projekt.
Co zawierają poszczególne projekty na temat in vitro?
Projekt „społeczny” (ekspercki, Federacja na rzecz Kobiet i stowarzyszenie Nasz Bocian) - nowelizacja ustawy transplantacyjnej
(zapłodnienie in vitro dostępne zarówno dla par, jak i kobiet samotnych; (liczba tworzonych i wszczepianych zarodków zależy wyłącznie od wskazań medycznych; (zarodki "zapasowe" zamrażane lub niszczone, ew. przekazywane do adopcji - decyzja w rękach biologicznych rodziców; (można testować zarodki, wybierając takie, które mają najlepszy potencjał "normalnego rozwoju" i są wolne od wad genetycznych; (dziecko adoptowane jako zarodek ma prawo do poznania swojego pochodzenia.
Projekt Gowina - odrębny projekt ustawy bioetycznej
(zakaz tworzenia zarodków "zapasowych" - wszystkie, niezależnie od szans prawidłowego rozwoju, powinny być od razu wszczepiane, chyba że są przeciwwskazania medyczne; (in vitro tylko dla małżeństw. Wykluczone dla kobiet do 40. roku życia i dla osób obciążonych chorobami i "upośledzonych genetycznie"; (zamiast zamrażania zarodków - zamrażanie komórek jajowych.
Projekt zespołu Kidawy-Błońskiej - nowelizacja ustaw: transplantacyjnej, kodeksu rodzinnego, ustawy o zawodzie lekarza i ustawa o powołaniu Krajowej Rady Bioetycznej
(in vitro dostępne dla wszystkich; (zakaz niszczenia zarodków zdolnych do rozwoju; (liczba tworzonych i wszczepianych zarodków regulowana wyłącznie względami medycznymi; (do wszczepienia wybierane są zarodki o najlepszym potencjale rozwoju. Można prowadzić diagnostykę preinplantacyjną zarodków pod kątem chorób, które dziś rutynowo są wskazaniem do aborcji.
Projekt Piechy - „Ustawa o ochronie genomu ludzkiego i embrionu ludzkiego”
(tworzenie zarodków in vitro - zakazane; (istniejące już zamrożone zarodki podlegają bądź wszczepieniu biologicznym matkom, bądź adopcji. Jeśli biologiczni rodzice nie zgadzają się na adopcję - rozstrzyga sąd (postępowanie jak w przypadku adopcji dziecka urodzonego).
Projekt społeczny Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej ,,Contra in vitro”
Tworzenie zarodków in vitro jest przestępstwem zagrożonym karą do trzech lat więzienia.
Wszystkie projekty zakazują klonowania człowieka, handlu zarodkami i gametami, eksperymentów badawczych na embrionach i tworzenia hybryd. Wszystkie - oprócz projektu ,,Contra in vitro" - zawierają wypełniające unijne dyrektywy przepisy regulujące działalność laboratoriów i klinik in vitro (tzw. dyrektywy jakościowe).
