Raport specjalny: Wanda Półtawska, 88-letnia lekarka i działaczka katolicka, dysponuje setkami listów od Karola Wojtyły, które dowodzą niezwykłej przyjaźni trwającej ponad 50 lat. Jej treść zaskoczyła hierarchów Kościoła. Z ustaleń Gazety Wyborczej wynika, że Wojtyłę i Półtawską łączyła wyjątkowa zażyłość. Lekarka z Krakowa miała wpływ na poglądy oraz decyzje Wojtyły jako biskupa i papieża w ważnych sprawach.
O przyjaźni Wandy Półtawskiej i Karola Wojtyły czytaj w raporcie

Amerykanin Jonathan Kwitny, nieżyjący już dziennikarz "Wall Street Journal" i biograf Jana Pawła II, materiały do swojej książki "Człowiek stulecia" zbierał w latach 90. Jedzie do Krakowa, chce rozmawiać z Wandą Półtawską. Ale ona odmawia. Mówi, że znajomość z papieżem to jej osobista sprawa, a jeśli dziennikarz chce poznać Jana Pawła II, powinien czytać jego poezję.

Półtawska zgadza się jednak, by Kwitny porozmawiał z jej mężem Andrzejem. "Siedzimy - opisze później Kwitny - w zadziwiająco ciemnym i nędznie umeblowanym mieszkaniu przy krakowskim Rynku". Po dwóch godzinach przysłuchiwania się rozmowie mężczyzn zza ściany przyłącza się Wanda.

Półtawski tłumaczy, że zainteresowanie jego żony - jako lekarza psychiatry i jako działaczki katolickiej - sferą życia seksualnego wzięło się z jej doświadczeń w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück w czasie II wojny światowej: - Przez wiele lat walczyła o swoją ludzką godność. W stosunku płciowym zawiera się godność kobiety i mężczyzny.

Półtawscy tłumaczą Amerykaninowi, na czym polega ich przyjaźń z Wojtyłą - połączyły ich poglądy na temat katolickiej etyki, zwłaszcza sprzeciw wobec stosunków przedmałżeńskich i środków antykoncepcyjnych (dopuszczalne są tylko naturalne metody, czyli wstrzemięźliwość w dni płodne).

Dlaczego antykoncepcja jest zła, tłumaczy sama Półtawska. Po pierwsze, z powodów religijnych - stosunek musi być nastawiony na prokreację, przy okazji wzmacniając więź między ludźmi. Po drugie, medycznych. Jej zdaniem badania naukowe, w tym jej własne, dowodzą, że "stosowanie antykoncepcji wywołuje stany neurotyczne".

Kwitny jest zdumiony: badania naukowe krakowskiej lekarki leżą u podstaw teologii ciała głoszonej przez Karola Wojtyłę? Po powrocie do Stanów Zjednoczonych szuka publikacji Półtawskiej. Znajduje jedną, która - ocenia Kwitny - nie ma wartości naukowej, to tylko zbiór "twierdzeń i kilka zapożyczonych anegdot".

Andrzej Półtawski: - Wszystkie środki antykoncepcyjne są szkodliwe. Stosunek przerywany jest najbardziej naturalny, ale prowadzi do oziębłości, impotencji i tak dalej. Stosowanie antykoncepcji szkodzi płodności oraz zdrowiu. Antykoncepcji potrzebują tylko firmy, które zarzucają rynek środkami. Moja żona uważa również, że antykoncepcja prowadzi do aborcji. Dochodzi do niej, gdy zawiedzie jakiś środek antykoncepcyjny.

Jak przestrzegać tak surowych zasad? Przez samodyscyplinę, wyrzeczenie, ascezę. Trzeba się nauczyć panowania nad sobą, np. poprzez umiejętność powstrzymywania się od współżycia. To podstawy etyki katolickiej.

Masturbujecie się, chłopcy?

W latach 50. Wanda Półtawska wykłada medycynę pastoralną na Papieskiej Akademii Teologicznej. To trochę dziwny przedmiot: połączenie fizjologii, seksuologii, ginekologii, psychiatrii, psychologii. Chodzi o to, by młodym klerykom dać podstawy wiedzy o życiu seksualnym i wiążących się z nim problemach psychicznych.

Półtawska twierdzi, że masturbacja prowadzi do groźnych nerwic. Pyta wprost kleryków: - Czy się masturbujecie? Chłopcy parskają zduszonym śmiechem. Boją się jej jak ognia.

Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, uczeń Półtawskiej, w swoim blogu napisał, że jeden z jego kolegów diakonów ośmielił się zażartować z metod naturalnych. Półtawska poskarżyła się rektorowi. Chłopak przypłacił żart niedopuszczeniem do święceń.

Antykoncepcję i aborcję Półtawska porównuje do zbrodni nazistów.

Homoseksualizm to dla niej poważne zboczenie. Na symptomy homoseksualne zwraca szczególną uwagę przy badaniu psychologicznym kandydatów na kapłanów.

Już w latach 60. Półtawska z pomocą Wojtyły - od 1958 roku biskupa pomocniczego w Krakowie, a od 1963 roku arcybiskupa - tworzy Instytut Teologii Rodziny. Prowadzi tam badania m.in. nad szkodliwością antykoncepcji i udowadnia, że za pomocą naturalnych metod można zaplanować kolejne dzieci. Pracuje w poradniach małżeńskich, jest biegłym sądowym, zajmuje się dziećmi: nieprzystosowanymi społecznie, z rozbitych rodzin. Leczy też z nerwic byłych więźniów obozów koncentracyjnych.

Przez ciało do Boga

Poglądy Wojtyły znalazły się w wydanej w 1960 roku książce "Miłość i odpowiedzialność". Dziś trąci myszką, ale wtedy w Kościele oceniano ją jako rewolucyjną - Wojtyła głosił, że akt fizyczny nie jest grzechem, można o nim mówić.

Biskup z Krakowa używa takich słów jak seks, zbliżenie, akt płciowy, oziębłość, podniecenie, orgazm. Apeluje do mężczyzn, by szanowali potrzeby seksualne kobiet, do kobiet - by nie lekceważyły pragnień mężczyzn.

Biskupi na całym świecie są zbulwersowani, wielu jest zgorszonych. Ks. Stanisław Witek z KUL zarzuca Wojtyle, że głosi poglądy niezgodne z nauką Kościoła.