Adam Michnik: Pierwszy premier III Rzeczypospolitej
Tadeusz Mazowiecki został człowiekiem 20-lecia „Gazety Wyborczej” za zbudowanie fundamentów wolnej Polski, za dawanie świadectwa wartościom demokratycznym, chrześcijańskim i europejskim, za siłę konsekwencji i spokój odwagi.
Tadeusz Mazowiecki Czuję się bardzo onieśmielony nagrodą i odczytanymi tu słowami pani profesor Barbary Skargi, za które jej bardzo dziękuję. Tekst, który sobie wybrała, wart jest rozważenia bez względu na osobę, do której był adresowany. Dziękuję serdecznie "Gazecie" za to wyróżnienie i chciałbym złożyć też "Gazecie" najlepsze życzenia na następne 20 lat.
Tydzień temu jechałem do Wrocławia na wystawę "Europa nasza historia", której autorem jest Krzysztof Pomian. W samolocie przeczytałem w "Gazecie" mowę Józefa Becka, mowę, której słuchałem jako chłopiec w
radiu w szkole i z której pamiętaliśmy tylko to słynne zdanie o honorze, a która jest ciekawą analizą polityczną. I następnego dnia oglądałem tę niezwykle mądrą wystawę we Wrocławiu, która pokazuje zniszczoną Europę, drogi zachodniej Europy i drogi nasze do Europy. Naszła mnie taka dwojaka refleksja. Że ta wspólna Europa to jest cud. A jeżeli mówimy o naszym polskim cudzie, to mamy cud w cudzie. Otóż i pierwsza lekcja związana z mową Becka - co by było, gdyby Polska, odzyskawszy wolność, wracała do innej Europy, skłóconej. Jakie straszne problemy by przed nami stały.
A druga refleksja, trochę zaskakująca. Na wystawie jest wiele pamiątek po arcybiskupie Wrocławia kard. Bolesławie Kominku, autorze słynnego listu, w którym znalazły się słowa "wybaczamy i prosimy o wybaczenie". I odzywa się głos
Jana Pawła II, który mówi: "Z tych Bolesławowych słów uczyniłem przesłanie mojego pontyfikatu".
Jesteśmy w roku jubileuszowym i, niestety, w roku kłótni jubileuszowych. Ale bohaterem tych 20 lat jest naród polski poddawany różnym trudnym, kosztownym przemianom, przez które przebrnął. Otóż marzyłoby się, aby usłyszeć taki polsko-polski głos "wybaczamy i prosimy o wybaczenie", bo koszty trudności, spory były i są, ale niech nie towarzyszy nam ten współczynnik niechęci, pogardy i nienawiści.
Powiecie państwo, że to marzenie, ale przecież marzenia pokazują kierunek. 20 lat temu też marzyliśmy, więc i teraz wolno nam pomarzyć.
