Ks. Jankowski wyjaśnił w rozmowie, że zakładany przez niego instytut będzie miał formę fundacji finansowanej przez prywatnych darczyńców, w tym przedstawicieli Polonii. Udało już się zebrać niezbędny kapitał na rozpoczęcie działalności.
"Nic na ten temat nie wiem i dlatego nie mogę do tego się ustosunkować" - powiedział w niedzielę metropolita gdański ks. abp Tadeusz Gocłowski.
Zapytany, czy potrzebny jest w ogóle instytut dokumentujący działalność Kościoła w komunistycznych czasach, odpowiedział, że "naukę muszą robić ci, którzy na nauce się znają".
"Jak chcemy trochę humoru pod koniec roku no to pomyślności" - powiedział z kolei abp Gocłowski, komentując pomysł budowy pomnika ks. Henryka Jankowskiego i sfinansowania go przez powstający instytut jego imienia.
Funkcja prezesa Instytutu księdza Henryka Jankowskiego została powierzona b. ministrantowi parafii św. Brygidy w Gdańsku, 24-letniemu Mariuszowi Olchowikowi. Jest on studentem V roku prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Uczy się także w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, utworzonej przez dyrektora Radia Maryja o. Tadeusza Rydzyka.
"Pomysł na utworzenie instytutu wynikł z potrzeby dokumentowania zasług duchowieństwa w odzyskiwaniu wolności przez Polskę w okresie PRL, a szczególnie w latach 80. Dla przykładu, działalność w tej mierze księdza Henryka Jankowskiego jest systematycznie zapominana i pomijana" - powiedział Olchowik.
Dodał, że w radzie programowej instytutu zasiadają znane osoby m.in. politycy, biznesmeni, naukowcy i duchowni. Nie chciał jednak zdradzić ich nazwisk.
Pierwszą publikacją Instytutu księdza Jankowskiego, inaugurującą jego działalność, będą pamiętniki b. proboszcza Bazyliki Mariackiej w Gdańskiej do połowy lat 70. Józefa Zatora- Przytockiego. Był on dziekanem korpusu Armii Krajowej Okręgu Kraków. Po wojnie prześladowany i skazany przez władze komunistyczne na karę siedmiu lat więzienia.
Książki poświęcone zasługom polskiego kleru w walce o niepodległość kraju Instytut księdza Jankowskiego ma zamiar wydawać raz w miesiącu. Placówka będzie też organizować konferencje naukowe i wykłady.
"Ważne, żeby mówić o pewnych sprawach głośno, a ludzie sami to docenią" - podkreślił ks. Jankowski.
Instytut chce też pokryć koszty budowy pomnika ks. Jankowskiego w jego rodzinnym Starogardzie Gd. oraz zorganizować tam poświęcone mu muzeum.
Jest już gotowy projekt gipsowy popiersia ks. Jankowskiego, wykonany przez b. ucznia Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni 19- letniego Marka Sławińskiego (był on także ministrantem w parafii św. Brygidy) oraz studenta Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku 21- letniego Macieja Kiernickiego.
Jak wyjaśnił Sławiński, pomnik ks. Jankowskiego, składający się z popiersia umieszczonego na cokole, będzie miał wysokość dwóch metrów. Zostanie odlany z brązu lub mosiądzu. Na obelisku znajdzie się tabliczka: "Polska młodzież - patriocie ks. Henrykowi Jankowskiemu".
"To było dla mnie ogromne zaskoczenie gdy ci młodzi ludzie przyszli do mnie z tym pomysłem. Na początku uważałem, że jest to niepotrzebne, ponieważ nie wypada stawiać pomników za życia. Potem uznałem jednak, że ich entuzjazm jest godny podziwu" - powiedział prałat Jankowski.
Prałat Jankowski był kapelanem "Solidarności" i proboszczem kościoła św. Brygidy przez 28 lat, patronem i gospodarzem wielu spotkań opozycjonistów w latach 80. Działalność prałata Jankowskiego w ostatnich latach, m.in antysemickie wystąpienia, wzbudzały więcej kontrowersji niż słów uznania.
We wrześniu ub.r. ks. Jankowski nie podporządkował się wezwaniu metropolity gdańskiego do zrzeczenia się probostwa. W listopadzie ub.r. abp Gocłowski wydał w tej sprawie dekret.
Wypomniał w nim prałatowi, że uczynił z ambony "trybunę polityczną", wygłaszając poglądy "nieodzwierciedlające stosunku Kościoła do niektórych ważnych problemów istniejących w relacjach między ludźmi". Metropolita zaproponował ks. Jankowskiemu przejście do Centrum Ekumenicznego św. Brygidy w Gdańsku-Oliwie, którego prałat jest współzałożycielem, lub pozostanie w parafii św. Brygidy w charakterze księdza-rezydenta.
Prałat ostatecznie pozostał w parafii, złożył jednak rekurs (odwołanie) od dekretu abp. Gocłowskiego. W październiku br. Stolica Apostolska zatwierdziła odwołanie prałata z funkcji proboszcza parafii św. Brygidy.
