A właściwie skąd się wzięła ta "maszyneria"? Jak powstał tak skomplikowany układ jak ścieżka od DNA do białkowego enzymu? Przyjęta obecnie w naukach przyrodniczych teoria ewolucji drogą doboru naturalnego nie ułatwia rozwiązania. W świetle współczesnej wiedzy wydaje się, że ewolucja przebiegała drobnymi kroczkami, a każdy z nich musiał przynosić jakieś korzyści. Ale jakie? Co komu z DNA, które nie koduje białek? Dlaczego rozmnażamy się płciowo, skoro rozmnażanie bezpłciowe jest szybsze, wygodniejsze i na dodatek mniej kosztowne? John Maynard Smith i Eörs Szathmáry, biolodzy teoretycy, przyjrzeli się uważnie właśnie tym przełomowym wydarzeniom w ewolucji. Wyróżnili osiem przełomów, m.in. powstanie chromosomów, pojawienie się organizmów jądrowych, płci, wielokomórkowości czy wreszcie ludzkiej mowy, by w tak różnych i odległych w czasie wydarzeniach doszukać się wspólnego mianownika. Jest nim, zdaniem autorów, zmiana sposobu przekazywania i gromadzenia informacji. Dzięki takiemu podejściu powstała książka wyjątkowa, książka, która, posługując się pojęciami darwinizmu, prowadzi czytelnika przez najbardziej zawiłe meandry ewolucji świata żywego. Choć do zrozumienia wymaga ona wysiłku umysłowego, zmusza do przemyśleń, do ponownego przeglądania już przeczytanych fragmentów, choć miejscami poglądy autorów bywają kontrowersyjne, jest to naprawdę ciekawa przygoda intelektualna. Polecam ją wszystkim, których fascynuje fenomen istnienia i rozwoju życia na Ziemi.
John Maynard Smith, Eörs Szathmáry "Tajemnice przełomów w ewolucji", tłum. Michał Madaliński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, stron 212
www.pwn.com.pl