- Pierwszy raz w życiu miałem wrażenie, że to są TE skrzypce. I choć minęło już parę lat, wciąż, jak je wyjmuję z futerału, czuję się jak na pierwszej randce. Kilka razy próbowałem innych stradivariusów. Ale zawsze z radością stwierdzałem, że na tych gra mi się najlepiej.
- Co w nich jest takiego szczególnego?
- Rzadko który instrument ma tak piękne niskie tony. To najpiękniejszy dźwięk, jaki w życiu słyszałem. Dodatkową wartością jest to, że należały do Hubermana. Mój nauczyciel był jego wielkim fanem. W domu na ścianie mam zdjęcie polskiego mistrza, jak sobie gawędzi z Einsteinem.
Perły przed śniadaniem
Gene Weingarten, popularny dziennikarz i satyryk z Waszyngtonu, był w drodze do pracy. Nagle zauważył coś, co dało mu do myślenia. - Przy wyjściu z metra stał facet z keyboardem - mówi mi Weingarten. - Nie mogłem zrobić kroku z wrażenia, tak był dobry. I wiesz, co było najdziwniejsze? Że tylko ja go zauważyłem. Że ani jeden człowiek oprócz mnie nie zatrzymał się przy tym facecie.
Tak narodził się pomysł na arcyciekawy eksperyment. Weingarten: - Poprosiłem jednego z najlepszych na świecie muzyków, by zagrał najpiękniejsze na świecie utwory w metrze, w godzinach szczytu. Chciałem zobaczyć, czy mamy jeszcze w sobie wrażliwość na piękno. Czy spiesząc się do pracy, potrafimy przystanąć, jeśli dzieje się coś naprawdę niesamowitego.
W ten oto sposób 12 stycznia 2007 roku Joshua Bell znalazł się w waszyngtońskim metrze. Wyjął stradivariusa, kiedyś własność Hubermana i Gibsona. Przez 43 minuty grał najpiękniejsze utwory muzyki klasycznej i zbierał do futerału pieniądze. - Prosiłem wcześniej, żeby grał tak samo jak na koncercie, bez taryfy ulgowej - mówi Weingarten. - Na koncertach Bell bierze średnio po 100 dolarów za bilet. Ciekawiło nas, ile uzbiera w metrze.
Na wideo z tego wydarzenia widać, że Bell się nie oszczędza. Zagrał chaconne z drugiej suity
D-dur Bacha, "Ave Maria" Schuberta i "Estrellitę" Manuela Ponce. Zakończył kolejną Bachowską chaconne.
Bell: - Ta chaconne to jedno z najtrudniejszych wyzwań dla skrzypka. Mało kto potrafi ją prawidłowo zagrać. Mimo to nie sądziłem, że wiele osób się zatrzyma. Stacja metra w godzinach szczytu to nie jest dobry kontekst dla muzyki klasycznej.
Weingarten: - Oczekiwałem małej grupy ludzi. Ale mój redaktor naczelny myślał, że zrobi się tłum, i na wszelki wypadek powiadomił policję.
Przez nieco ponad 40 minut dającego z siebie wszystko wirtuoza minęło 1097 osób. Zatrzymał się tylko jeden mężczyzna. Słownie: JEDEN. Joshua zarobił za to 32 dolary i 17 centów. - Tak, ludzie rzucali mu drobniaki! Ja też nie mogłem w to uwierzyć - mówi Weingarten.
Weingarten za tekst "Perły przed śniadaniem" dostał Pulitzera. - Najbardziej zaskoczyła mnie reakcja czytelników. Dostałem setki maili od ludzi, którzy czytając ten tekst, płakali nad kondycją współczesnego człowieka.
Bell do dziś niechętnie wspomina tamten dzień. - To było okropne. Grałem najlepiej, jak umiem, a ludzie nawet nie odstawiali od ucha komórki - mówi i zaraz się śmieje. - Mam nadzieję, że na moich koncertach w Polsce będzie lepiej. - Za chwilę, już poważnie, dodaje: - Na pewno będzie. Macie fantastyczną publiczność. Poza tym przywożę wam skrzypce Hubermana.
Źródło: Duży Format
Fot. Corbis
