Klęski głodu ONZ ogłasza bardzo ostrożnie i niechętnie. W ostatnich latach zrobiła to jedynie w przypadku Sudanu w 1998 r., Etiopii w roku 2001 i Nigru w 2005 r.

W Somalii ogłosiła ją w lipcu zeszłego roku, gdy najdotkliwsza od pół wieku susza przemieniła tamtejsze pastwiska i pola w pustynie. Mimo zagranicznej pomocy z głodu umarło kilkadziesiąt tysięcy ludzi, a co najmniej połowę ofiar stanowiły małe dzieci. Setki tysięcy ludzi schroniły się w obozach uchodźców w Kenii i Etiopii.

Dzięki dobrym zbiorom i zagranicznej pomocy już pod koniec roku liczba potrzebujących osób spadła z 4 do 2,5 mln. Dwie trzecie z nich to mieszkańcy południowej Somalii, kontrolowanej przez wrogich Zachodowi i sprzymierzonych z Al-Kaidą somalijskich talibów, którzy nie wpuszczają na swoje tereny zachodnich organizacji dobroczynnych, a w lutym wypędzili nawet przedstawicieli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.

Ogłaszając koniec klęski głodu w Somalii, ONZ ostrzegła, że nie musi to być wcale koniec kłopotów. Wiele zależeć będzie od tego, jak obfite będą deszcze w kwietniu i maju. A także od tego, czy dalej będzie toczyć się trwająca trzecią dekadę wojna domowa, dzięki której Somalia zyskała niechlubne miano "najbardziej upadłego państwa" współczesności.

Pod koniec 2011 roku liczba osób potrzebujących stałej pomocy żywnościowej spadła z 4 do 2,5 mln

Somalii postanowili pomóc Brytyjczycy, którzy dzisiaj organizują w Londynie wielką światową naradę mającą ocalić Somalijczyków przed doświadczającymi ich plagami. Kierując się wielkodusznością, ale i strachem (w Wielkiej Brytanii mieszka liczna somalijska diaspora, spośród której talibowie z Mogadiszu i Al-Kaida chętnie werbują żołnierzy i zamachowców), Londyn zaprosił do siebie somalijskich przywódców, sekretarza generalnego ONZ, szefową amerykańskiej dyplomacji i wielu światowych mężów stanu. Mają naradzić się, jak pomóc Somalii, by nie zagrażała nikomu na świecie, a także samej sobie.

Prezydent kraju, królowie samozwańczych krain Puntland i Galmudug, klanowi watażkowie i suficcy szejkowie dogadali się już wstępnie, że w sierpniu powołają nowy koalicyjny rząd. Będzie on panował tylko w tej części Somalii, która zostanie wyzwolona spod rządów talibów. Jeśli do lata nie zostaną oni rozgromieni, oznaczać to może kolejny rozbiór kraju, której jedna trzecia terytorium stanie się emiratem talibów ze stolicą w portowym mieście Kismajo.

Wojskowa sytuacja talibów nigdy nie była gorsza. Latem wojska Unii Afrykańskiej i kilka tysięcy żołnierzy z somalijskiej armii rządowej, szkolonej przez firmy najemnicze z USA, wyparły talibów ze stolicy kraju Mogadiszu. W październiku na południową, rządzoną przez talibów, Somalię najechała Kenia, która nigdy wcześniej w żadnej wojnie nie uczestniczyła. Miesiąc później na zachód Somalii wkroczyły wojska Etiopii, która somalijską sąsiadkę najeżdża i okupuje co parę lat. W somalijskiej wojnie uczestniczą też Amerykanie, których bezzałogowe samoloty szpiegowskie tropią i bombardują talibów.

W tym tygodniu etiopskie wojska podeszły pod rogatki Baidoa, jednego z najważniejszych miast kontrolowanych przez talibów. Jego upadek będzie dla nich nie tylko wojskową klęską, ale też katastrofą finansową. Pozostaną im już tylko dochody z portu w Kismajo i szmuglu drewna na Bliski Wschód.

Procederu tego, zakazanego przez rząd z Mogadiszu w celu ratowania kraju przed wyrębem lasów i pustynnieniem, zabronić ma także ONZ, nakładając światowe embargo na somalijski węgiel drzewny. Pod Kismajo w ślimaczym tempie podchodzą też od południa kenijscy interwenci, a ONZ zamierza zwiększyć liczebność wojsk pokojowych Unii Afrykańskiej z obecnych 12 do 17 tys.

Szukając ratunku przed wojskową i finansową klapą, somalijscy talibowie oficjalnie przystąpili w zeszłym tygodniu do Al-Kaidy, licząc na hojne datki i ochotników na świętą wojnę. Szacuje się, że w liczącej ok. 10 tys. ludzi partyzanckiej armii talibów walczy ok. 200 cudzoziemskich ochotników.

Akces do Al-Kaidy nie wymusi na somalijskich talibach żadnej zmiany sposobu myślenia, polityki ani taktyki wojskowej. Od dawna dokonują zamachów bombowych i chętnie wykorzystują do tego celu samobójców. Przegrywając na wszystkich frontach i przyparci do muru, zapowiedzieli w tym tygodniu, że odpowiedzą zamachami w Mogadiszu.

Po Somalii Sudan Południowy

Klęska głodu grozi najmłodszemu państwu świata, powstałemu w lipcu 2011 r. Sudanowi Południowemu. Walki zwaśnionych ludów o pastwiska i wodopoje, a także polityczne spory o władzę przekształcają się coraz bardziej w wojnę domową, podsycaną przez wrogi Południu Chartum, stolicę Sudanu. Według szacunków ONZ pomocy żywnościowej w Sudanie Południowym potrzebuje już prawie 5 mln ludzi, czyli połowa ludności kraju, a liczba ta stale rośnie.

Źródło: Gazeta Wyborcza