Zobacz także: zdjęcia | Wspominają Havla | Havel w rozmowie z Adamem Michnikiem | ''To była rewolucja artystów'' - Havel na 20 rocznicę aksamitnej rewolucji | laudacja Bronisława Geremka na cześć Vaclava Havla - 1999 r. | złóż kondolencje

Byłem w jednej z praskich restauracji, kiedy do innych docierała ta wiadomość przez telefony komórkowe. Po dziesięciu minutach nikt już nie jadł, niektórzy zaczęli płakać, inni po cichutku rozmawiali. Pogrążeni w smutku wychodzili z lokalu.

Po 15 minutach tylko jedna młoda para siedziała jeszcze za stołem. Dziewczyna płakała. Wszyscy kelnerzy wiedzieli, że płacze za Vaclavem Havlem.

Czesi zdają sobie sprawę, że wczoraj odszedł największy spośród nich od czasów Tomasza Masaryka, pierwszego prezydenta nowoczesnej Czechosłowacji. Mój przyjaciel, tak jak ja z pokolenia studentów aksamitnej rewolucji, dla którego Havel również był wodzem "naszej rewolucji", pyta: - Co teraz z nami będzie?

Czechy czeka najsmutniejsze Boże Narodzenie od wielu lat. W poniedziałek na specjalnym posiedzeniu rząd ogłosi żałobę narodową i prawdopodobnie jeszcze przed 24 grudnia odbędzie się państwowy pogrzeb. Już teraz porównuje się go z pogrzebem Masaryka.

W niedzielę po południu na praskim zamku wywieszono na znak żałoby czarne flagi. Od dziś czarne będą całe Czechy.

Nikt w tym momencie nie mówi o podziale na klausowców i hawlowców, których ludzie z kręgów Klausa uznawali za "zdrajców państwa". Nawet prezydent Vaclav Klaus, w ostatnich latach główny przeciwnik Havla, użył łagodnych słów i docenił jego ogromną rolę w historii współczesnych Czech. - Swoją odważną walką przeciw komunistycznemu totalitaryzmowi jako przywódca aksamitnej rewolucji i jako pierwszy prezydent wolnego państwa Vaclav Havel bardzo się zasłużył - powiedział Klaus.

Premier Petr Neczas mówił, że śmierć Havla jest dla niego ciężką chwilą: - Był symbolem zmian roku 1989, miał mój szacunek, zasłużył na największe uznanie i najwyższe honory.

- Będę pamiętał Havla jako odważnego dysydenta, który nie bał się wystąpić przeciw komunizmowi, podczas gdy wielu innym tej odwagi brakowało - mówił zaś były socjaldemokratyczny premier Milosz Zeman.

Według Jirziego Paroubka, innego byłego premiera, to "olbrzymia strata dla państwa". - Był najlepszym ambasadorem Czech na świecie - mówił Paroubek.

Jego śmierć zasmuciła nie tylko Czechów, ale także Słowaków. Jak przypomniał na swojej stronie internetowej słowacki dziennik "Sme", Havel był ostatnim prezydentem Czechosłowacji. - Tak jak wielu Słowaków miałam do niego wielki szacunek - powiedziała premier Iveta Radiczova. Jako "wielkiego człowieka" określił Havla nawet jego najbardziej zagorzały przeciwnik z lat 90., były premier Vladimir Mecziar.

Dziś czeskie gazety zdominuje czarny kolor, niemal w całości będą poświęcone Havlowi.

Źródło: Gazeta Wyborcza