1) Jak można się zarazić i jak długo zakaża się innych? 2) Czy przebieg grypy wywołanej wirusem A/H1N1 jest cięższy? 3) Jak ochronić się przed grypą? 4) Czy szczepionki przeciwko grypie są bezpieczne? 5) Czy szczepionki przeciwko grypie sezonowej chronią przed zachorowaniem na grypę pandemiczną? 6) Jakie są typowe objawy grypy? 7) Jakie są dostępne leki przeciwwirusowe? 8) Kiedy chory na grypę powinien zgłosić się do lekarza lub do szpitala? Skoro grypa A/H1N1 nie jest bardziej niebezpieczna od sezonowej, to dlaczego Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła pandemię? W niektórych sezonach grypowych liczba zachorowań na określonym obszarze (np. w kraju) jest znacznie większa niż zwykle - wówczas mówi się o epidemii .
Formalne ogłoszenie epidemii upoważnia rząd np. do zamykania szkół i zakładów pracy, wprowadzenia zakazu zgromadzeń, odwołania imprez masowych, zamykania granic, przymusowego szczepienia, przymusowego leczenia, izolacji chorych. Co kilkanaście-kilkadziesiąt lat powstają zupełnie nowe podtypy wirusa grypy, znacznie różniące się od dotychczasowych. Zdecydowana większość ludzi nigdy się nie zetknęła z takim wirusem (w skrajnych przypadkach nikt), dlatego niemal cała populacja jest podatna na zachorowanie. Takie wirusy zaczynają się szybko rozprzestrzeniać i wywoływać epidemie nie tylko na jednym kontynencie, ale i na kilku, a nawet na całym świecie. Liczba zachorowań jest wielokrotnie większa niż podczas zwykłej epidemii grypy sezonowej, a chorują osoby w każdym wieku. Taka światowa epidemia o niespotykanej intensywności (choruje ponad 20 proc. populacji) wywołana zupełnie nowym podtypem wirusa grypy jest nazywana pandemią .
Pandemię ogłasza WHO na podstawie określonych kryteriów. Ciężkość przebiegu grypy nie ma natomiast znaczenia dla ogłoszenia pandemii, decyduje tylko zasięg geograficzny i przewidywana skala zachorowań. Wirus grypy bardzo szybko mutuje, więc pojawienie się nowego wariantu, szczególnie zwierzęco-ludzkiego, zawsze traktowane jest bardzo poważnie, bo nie wiadomo, czy w kolejnych sezonach wirus się nie uzjadliwi.
Czy zaraźliwość wirusa grypy pandemicznej jest większa niż wirusów grypy sezonowej? Tak. Przewiduje się, że podczas tej pandemii w pierwszej fali zachoruje co najmniej 10-20 proc. populacji ludzi w każdym kraju. Przy epidemiach grypy sezonowej jest to ok. 5-10 proc.
Jak można się zarazić i jak długo zakaża się innych? Najczęściej, wdychając kropelki zakaźnej wydzieliny z dróg oddechowych chorego (dzieje się tak, gdy przebywamy w bliskiej odległości od osoby chorej - twarzą w twarz i do 1,5 m podczas kichania, kaszlu lub wydmuchiwania nosa), przez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub skażonymi przez nią przedmiotami. Wirus nie przenosi się przez pożywienie i wodę; nie zakazimy się także, jedząc wieprzowinę.
Osoba chora na grypę może zakażać innych od chwili wystąpienia objawów do 48-72 godzin po ustąpieniu gorączki (temp. ciała > 37,80C) i ostrych objawów ze strony dróg oddechowych. W tym okresie powinna zostać w domu i ograniczyć kontakty z innymi do niezbędnego minimum.
U dorosłych objawy zazwyczaj utrzymują się pięć dni, u dzieci siedem dni.
Jak szybko rozprzestrzenia się pandemia grypy A/H1N1 w Polsce? Bardzo szybko. W okresie od 1 września do 15 listopada zanotowano ponad 107 tys. zachorowań na grypę. W pierwszym tygodniu listopada zgłoszono prawie 25 tys. chorych z objawami grypy liczbę kilkakrotnie większą niż w tym samym okresie w kilku poprzednich latach. Do chwili zsyłania tego artykułu do druku zmarły cztery osoby, u których potwierdzono infekcję wirusem grypy pandemicznej A/H1N1. U jednej z nich - 37--letniego mężczyzny - sekcja potwierdziła, że zarazek ten był bezpośrednią przyczyną zgonu.
Fot. BOB EDME AP
