O zaskakującym odkryciu informuje najnowsze wydanie „PNAS”. Zespół badaczy z Rosyjskiej Akademii Nauk ożywił niewielką roślinę kwiatową - Silene stenophylla Ledeb. (Caryophyllaceae), której współcześni przedstawiciele zamieszkują syberyjską tundrę. Wieczna zmarzlina pokrywająca tereny północnowschodniej Syberii to znane miejsce depozytu szczątków zwierząt - prehistorycznych mamutów, włochatych nosorożców, bizonów, a także towarzyszących im roślin. W jednym z badanych stanowisk nad rzeką Kołymą uczeni natrafili na liczne norki wiewiórek. Z pewnej z nich położonej na głębokości 38 m wydobyli sporą liczbę owoców i nasion wspomnianej rośliny. Za pomocą izotopowej metody określili ich wiek na 31 tys. 800 plus minus 300 lat. Owoce i nasiona zakopane przed wiekami przez zapobiegliwe wiewiórki zastały zasypane i zamrożone do temperatury -7 st. C i w takich warunkach przetrwały do dziś.

Uczeni najpierw sprawdzili, czy nasiona prehistorycznej Silene stenophylla zachowały zdolność do kiełkowania. Próba wypadła niepomyślnie. Następnie badacze sięgnęli do komórek z łożyska w owocu (łożysko to miejsce wykształcania się i rozwoju zalążków). Komórki te hodowali w laboratorium w sterylnych warunkach z dodatkiem substancji odżywczych i hormonów i otrzymali w efekcie pięknie wykształcone rośliny z systemem korzeniowym, łodygą i liśćmi. Rośliny te następnie zakwitły i wyprodukowały doskonale kiełkujące nasiona.

To zdecydowanie najstarsza roślina ożywiona kiedykolwiek w laboratorium. Dotychczasowy rekord należał do palmy daktylowej wyhodowanej z nasiona liczącego zaledwie... 2000 lat.

Część komentatorów pracy jest sceptyczna. - To, co z pewnością wymaga weryfikacji, to radioaktywne datowanie roślinnego materiału użytego do badań - podkreślają. Fizjologowie zastanawiają się, jak to możliwe, że zamrożone komórki zachowały żywotność tak długo. Autorzy pracy sądzą, że zawdzięczają to z jednej strony temu, iż przez tysiąclecia ani razu nie uległy rozmrożeniu, z drugiej zaś, że komórki łożyska są wyjątkowo bogate w sacharozę i związki fenolowe zabezpieczające delikatne błony komórkowe przed uszkodzeniami na skutek mrożenia.

Odtworzone okazy Silene stenophylla (łącznie uzyskano 36 takich roślin) przypominają dzisiejszych przedstawicieli tego gatunku. Różnią się nieznacznie kształtem liści i budową kwiatów.

Źródło: Gazeta Wyborcza