http://wiadomosci.gazeta.pl/i/obrazki/google_search/sblank.gifhttp://wiadomosci.gazeta.pl/i/obrazki/google_search/sblank.gifhttp://bi.gazeta.pl/im/6/6164/m6164086.gif/i/obrazki/google_search/google.gif

Elizabeth Taylor nie żyje

Jacek Szczerba
2011-03-23, ostatnia aktualizacja 2011-03-24 13:30

Elizabeth Taylor (1932-2011)
Elizabeth Taylor (1932-2011)
Fot. MARIO ANZUONI REUTERS

Elizabeth Taylor, filmowa Kleopatra, wielka gwiazda Hollywoodu, nagrodzona dwoma Oscarami, zmarła w Los Angeles w wieku 79 lat. Miała problemy z sercem

Elizabeth Taylor jako Kleopatra
Fot. AGENCJA GAZETA
Elizabeth Taylor jako Kleopatra
Lalka o wyglądzie Elizabeth Taylor wyprodukowana przez firmę Mattel
Fot. AP
Lalka o wyglądzie Elizabeth Taylor wyprodukowana przez firmę Mattel
'Kleopatra', 1963 r.
Fot. AP
'Kleopatra', 1963 r.
W jej przypadku życie osobiste było równie głośne, co role filmowe. Gdy dostała pierwszego Oscara - za rolę prostytutki, która wiąże się z żonatym mężczyzną, w "BUtterfield 8" (1960) Daniela Manna - złośliwi mówili, że zwyciężyła z powodu współczucia głosujących. Po pierwsze, niedawno w katastrofie lotniczej zginął jej mąż producent filmowy Michael Todd (Taylor na znak pamięci nosiła jego obrączkę znalezioną na miejscu wypadku - nadtopioną i powykręcaną). Po drugie, Taylor wyszła właśnie cudem z płatowego zapalenia płuc, pięć razy przestawała oddychać, ogłoszono ją już zmarłą. Przy jej łóżku był wtedy lekarz królowej Anglii lord Evans. Na ceremonii oscarowej nie ukrywała blizny po tracheotomii. "Ta szrama jest dla mnie oznaką życia" - mówiła.



Chorobę przeszła w Londynie, podczas kręcenia "Kleopatry" (1963) Josepha M. Mankiewicza, superprodukcji historycznej, która miała kosztować 2 mln dol., a kosztowała ostatecznie 37 mln (podczas choroby Taylor w londyńskim Pinewood zniszczono dekoracje za 600 tys. dol.!), omal nie doprowadzając do upadku studia 20th Century Fox. Jako pierwsza aktorka w historii Taylor dostała za tytułową rolę milionową gażę. Przed zapalaniem płuc przeszła atak malarii i była tak kapryśna, że Rouben Mamoulian zrezygnował z reżyserowania filmu. Plan zdjęciowy przeniesiono z Anglii do USA i Włoch, zmieniając też obsadę. Marka Antoniusza, kochanka Kleopatry, zagrał w końcu Richard Burton. Gdy się spotkali, jak wspominała Taylor, zagaił banalnie: "Czy już ktoś pani powiedział, że jest pani piękną dziewczynką? A ja pomyślałam - ojej, to jest ten wielki kochanek, dowcipniś, mądry walijski intelektualista?". Przy pierwszej wspólnej scenie Burton, znany z ostrego picia, był na kacu i pomylił tekst.

Szybko zaczęto mówić, że ich sceny miłosne nie są udawane. Pobrali się w 1964 r., by natychmiast stać się ulubieńcami prasy kolorowej - pisano np., że w 1969 r. Elizabeth dostała od Richarda 69-karatowy brylant "Burton-Cartier". Rozstali się w 1974 r., by wrócić do siebie, na krótko, na przełomie lat 1975-76.

Grając żonę Burtona w "Kto się boi Virginii Woolf?" (1966) Mike'a Nicholsa, wg sztuki Edwarda Albeego, Taylor zdobyła drugiego Oscara. Tym razem nikt nie podważał werdyktu: 32-letnia aktorka pokazała się jako 52-letnia mściwa wiedźma o niewyparzonej gębie. Na planie eksponowała podwójny podbródek, nalaną twarz, worki pod oczami i rozmazany tusz. W sumie wystąpiła z Burtonem w 11 filmach. Ich związek najlepiej scharakteryzowało chyba "Poskromienie złośnicy" (1967) Franca Zeffirellego wg komedii Szekspira. Taylor powiesiła wtedy w garderobie plakat: "Elizabeth Taylor - laureatka nagrody Akademii - korepetytorka szekspirowska Richarda Burtona". Za to Burton tresował ją w życiu. W pewnym brytyjskim barze miała miejsce taka oto scena. On: Czego byś się napiła kochanie? Ona: Piwa, tak, jak ty kochanie. On: Świetnie, to idź, przynieś sobie i mnie. I Taylor przyniosła im dwa piwa!



Burton żartował często, że największą miłością Taylor był tak naprawdę aktor Montgomery Clift, zresztą homoseksualista. W "Miejscu w słońcu" (1951) George'a Stevensa, wg "Tragedii amerykańskiej" Dreisera, biedny Clift zabija swą plebejską narzeczoną graną przez Shelley Winters, by móc poślubić bogatą Taylor. To przy okazji tego filmu Taylor mówiła, że "po raz pierwszy poczuła się aktorką".

Erotyczna dwuznaczność nigdy jej nie opuszczała. W "Olbrzymie" (1956), również Stevensa, o jej względy ubiegało się dwóch potentatów naftowych z Teksasu. Jednego grał homoseksualista Rock Hudson, drugiego biseksualista James Dean. Po śmierci Hudsona na AIDS (1985) Taylor zaangażowała się w walkę z tą chorobą. Za to gdy w "Zwierciadle złotego oka" (1967) Johna Hustona zagrał z nią słynny podrywacz Marlon Brando, to dostał rolę oficera homoseksualisty, który woli od niej młodego żołnierza.

Poza Burtonem mężem Taylor był potentat hotelowy Conrad Hilton (przeżyli razem trzy miodowe miesiące w Europie i... wzięli rozwód, za który dostała 500 tys. dol.), aktor Michael Wilding, wspomniany już Michael Todd, piosenkarz Eddie Fisher (rzuciła go dla Burtona), senator z Virginii John Warner i o 20 lat młodszy Larry Fortensky, którego poznała w ośrodku leczącym z uzależnień narkotykowo-alkoholowych. Wildingowi urodziła dwóch synów, Toddowi córkę, a drugą adoptowała z Burtonem.

Taylor urodziła się w Londynie, ale jej rodzice byli Amerykanami z St. Louis - ojciec prowadził w Anglii galerię sztuki. W Londynie brała lekcje tańca, wystąpiła nawet przed rodziną królewską. Taylorowie wrócili do Stanów, gdy wybuchła wojna. Osiedli w Beverly Hills, gdzie szybko zauważono niezwykłą urodę Elizabeth (miała słynne fiołkowe oczy, ale tylko 157 cm wzrostu). Do kina pchała ją matka, w młodości aktorka teatralna. Elizabeth po raz pierwszy zagrała w wieku lat 9. Doceniono ją po roli w "Lassie wróć" (1943) Freda Wilcoxa, a długoterminowy kontrakt z MGM podpisała dzięki "Wielkiej wygranej" (1944) Clarence'a Browna, w której przygotowuje ukochanego konia do słynnej gonitwy. Gdy szybko urósł jej biust, bandażowano go, bo nie pasował do jej młodocianych filmowych postaci. Ulubienicą Ameryki stała się za sprawą roli przyszłej panny młodej w "Ojcu narzeczonej" (1951) Vincente Minnellego, gdzie za rodziców miała Spencera Tracy i Joan Bennett.

Za aktorską nobilitację uważała dwie kreacje w ekranizacjach sztuk Tennessee Williamsa - "Kotce na gorącym blaszanym dachu" (1958) Richarda Brooksa i "Nagle ostatniego lata" (1959) Mankiewicza. Gdy się postarzała, umiała z siebie zakpić - choćby grając leciwą i kapryśną gwiazdę filmową w "Zwierciadło pęka w odłamków stos" (1980) wg książki Agathy Christie. W aktorskiej wersji "Między nami jaskiniowcami" (1994) Briana Levanta za 2,5 mln dol. zagrała teściową Freda Flintstone'a.

W 1995 r. pismo "Empire" umieściło ją na 16. miejscu na liście 100 najseksowniejszych gwiazd kina. W 1997 r. przeszła operację guza mózgu. W sylwestra 1999 r. królowa Elżbieta II nadała jej tytuł Dame, a co za tym idzie szlachectwo. Była wierną przyjaciółką Michaela Jacksona. Mówiła: "Sukces to wspaniały dezodorant. Usuwa wszystkie poprzednie zapachy".

Elizabeth Taylor w życiu i filmie - zobacz galerię zdjęć.



Najlepsze filmy Elizabeth Taylor - wideogaleria.



Źródło: Gazeta Wyborcza
  • 16 komentarzy
  • Drukuj
  • Kup licencję
  • Ocena:

    • słabe
    • nic specjalnego
    • dobre
    • bardzo dobre
    • znakomite

    24 głosy

Kolekcje i dodatki w "Gazecie Wyborczej"

W poniedziałek z ''Gazetą'':