Miasto Toruń jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miast w Polsce. Pierwsze skojarzenie to oczywiście słynne pierniki. Jednak cała toruńska starówka, malowniczo położona nas samą Wisłą, jest jednym z niewielu polskich zabytków, wpisana jest na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO. Samo miasto też nieźle stoi, jeśli chodzi o pozycję w świecie kultury. W Toruniu od lat odbywa się międzynarodowy festiwal teatralny Kontakt, Międzynarodowy Festiwal Filmowy Tofifest, to tu powstał i przez parę lat rezydował Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage (który, przez Łódź, przeniósł sie niedawno do sąsiedniej Bydgoszczy). Nie można także pominąć roli Torunia jako bardzo ważnego miasta uniwersyteckiego oraz - co się z tym wiąże - istotnego ośrodka kultury studenckiej. Duża część inicjatyw żakowskich skupiona jest wokół kultowego klubu Od Nowa, w którym m. in. parę dekad temu rodziła się polska
muzyka punk. Jednak kultura w Toruniu to nie tylko przeszłość; coraz prężniej działa (zapraszając do współpracy także artystów trójmiejskich) tamtejsze Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu, które zostało otwarte dwa lata temu.
Prezydent Miasta Torunia Michał Zaleski podjął decyzję o walce o tytuł ESK 2016 już w styczniu 2006 roku. Jednak Miejska Instytucja Kultury Toruń 2016 (czyli inaczej biuro ESK) powstała dopiero w maju 2008 roku. Jej budżet na 2010 rok to 1 mln 650 tys. zł. - Ambasadorów toruńskiej kandydatury nie brakuje, co potwierdziła akcja wizerunkowa "Popieram Toruń" - opowiada Przemysław Draheim z Toruń 2016. - Wzięły w niej udział setki Torunian, ale też osoby z regionu kujawsko-pomorskiego, czy dziesiątki znanych w całym kraju ludzi kultury. Założenie było proste: każdy, bez wyjątku, mógł pokazać, że popiera toruńskie aspiracje do tego prestiżowego miana. W efekcie, w specjalnie przygotowanej galerii internetowej projektu pojawiły się zdjęcia ludzi najróżniejszych profesji - od studentów i stolarzy, po pisarza Janusza Wiśniewskiego, aktorkę Małgorzatę Kożuchowską, czy Janinę Ochojską, założycielkę Polskiej Akcji Humanitarnej.
Strategia Toruń postawi na pewno w swojej aplikacji na bogatą historię miasta i gotyckie zabytki. wykorzystana zostanie także postać urodzonego w tym mieście Mikołaja Kopernika. - Z filarów, na których jest osadzona tożsamość Torunia wywodzi się wyjątkowa koncepcja naszej aplikacji - przyznaje Draheim. - W roku 2016 zaprosimy mieszkańców Polski i Europy w podróż do Wszechświata Kultury i już teraz wiemy, że będzie to niezwykle atrakcyjna przejażdżka. W strategii chcemy wykorzystać potencjał, jaki od lat drzemie w Toruniu, w jego symbolach i znakach rozpoznawczych, a jednocześnie dodać do nich nowe płaszczyzny interpretacji, uniwersalne i bardzo atrakcyjne. Podstawą jest oczywiście kompletność oferty kulturalnej, która ma w zanadrzu Toruń.
Silnym partnerem dla toruńskiej kandydatury miała być Bydgoszcz, która przez parę lat wspierała starania o tytuł swojego sąsiada. Jednak - dość nieoczekiwanie - 1 kwietnia tego roku Bydgoszcz ogłosiła, że o ESK powalczy samodzielnie. Niewątpliwie taka decyzja znacznie osłabiła pozycję Torunia. Nie najlepsze wrażenie robią także powtarzające się roszady personalne w biurze Toruń 2016 (także na stanowisku dyrektora) oraz publiczna krytyka działań instytucji, która pojawiała się nie tylko ze strony środowisk twórczych, ale nawet... radnych Torunia.
Promocja Toruń postawił przede wszystkim na promocję swoich starań w internecie. I to przede wszystkim na polach, które wymagają interakcji odbiorcy. - Jak pokazały akcje "Popieram Toruń" czy "Wakacje pod szyldem", przyniosło to zamierzony efekt. Mieszkańcy miasta aktywnie włączyli się w nasze europejskie starania - mówi Przemysław Draheim.
Znaczące miejsce w aplikacji zajmie na pewno impreza powołana do życia w zeszłym roku, specjalna z myślą o Europejskiej Stolicy Kultury. - Wydarzeniem, które w pełny sposób wypełnia jeden z postawionych przez nas celów jest Międzynarodowy Festiwal Światła Skyway - przyznaje Draheim. - W jego ramach artyści z Polski i Europy, zainspirowani architekturą Torunia oraz związkami naszego miasta z astronomią, przygotowują instalacje świetlne, które zmieniają monumentalny charakter toruńskiej Starówki i przekształcają ją w przestrzeń kreatywnych działań artystycznych. Plenerowy charakter Festiwalu sprawia, że mieszkańcy masowo odwiedzają instalacje bezpośrednio obcując ze sztuką. Jak to wygląda na żywo? Będzie się można o tym przekonać już niedługo, między 26 a 28 sierpnia, podczas tegorocznej edycji festiwalu.
Oficjalna strona toruńskiej kandydatury:
www.torun2016.eu 
Miasto Wrocław jest od wielu już lat jednym - obok Krakowa i Warszawy - z najważniejszych ośrodków kulturalnych w Polsce. Przyczyniły się do tego przede wszystkim duże festiwale, przygotowywane na poziomie europejskim i skierowane do różnego typu odbiorców. Wymienić tu można między innymi odbywający się od 1966 roku Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans, Musica Polonica Nova, Jazz nad Odrą, Przegląd Piosenki Aktorskiej, Międzynarodowe Biennale Sztuki Mediów WRO, Międzynarodowy Festiwal Teatralny Dialog, Brave Festival, Festiwal Port Literacki Wrocław i Międzynarodowy Festiwal Filmowy Era Nowe Horyzonty. Jeśli do tego dodamy prężnie działającą szkolę teatralną, piękne i niezwykle atrakcyjne turystycznie stare miasto, zdobywającą coraz większy prestiż Literacką Nagrodę Europy Środkowej Angelus oraz nowy Festiwal Kina Amerykańskiego, którego pierwsza edycja odbędzie się w tym roku (o organizację tej imprezy starała sie również Gdynia) - to otrzymamy obraz miasta, które ma naprawdę silne podstawy, by starać się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury.
Wrocław do stawki miast, walczących o tytuł ESK 2016, dołączył stosunkowo późno, bo w grudniu 2008 roku. Biuro koordynujące działania związane z kandydowaniem - czyli miejską instytucję kultury Wrocław 2016 - powołano do życia jeszcze później, bo w lutym tego roku. Budżet biura na ten rok to 4,5 mln zł.
Lista honorowych ambasadorów wrocławskiej kandydatury nie jest może liczna, ale znajdziemy na niej naprawdę wybitne osobistości: poeci Tadeusz Różewicz i Urszula Kozioł, były minister spraw zagranicznych Władysław Bartoszewski, reżyserzy Sylwester Chęciński i Andrzej Wajda (Wajda wspiera także starania Łodzi), brytyjski historyk Norman Davies (wspiera on również Lublin), niemiecki dyrygent Kurt Masur oraz czeski polityk i dramaturg Václav Havel i... Lech Wałęsa (te dwie osobistości z kolei już wiele miesięcy temu oficjalnie wsparły gdańską kandydaturę).
Strategia Wrocław hasło przewodnie swojej kandydatury ogłosił parę miesięcy temu. Jest ono równie efektowne, co ogólne i brzmi "Przestrzenie dla piękna". Wiadomo, że miasto w aplikacji zwróci uwagę na cały - naprawdę imponujący - zestaw imprez kulturalnych. Jednak nie będzie to z pewnością wszystko.
Atutem, który z pewnością zostanie podniesionym w aplikacji, będzie wielokulturowa historia miasta. Na oficjalnej stronie internetowej kandydatury czytamy: "Wrocław, miasto polskie o kosmopolitycznej historii, to miniaturowy model Europy, w którym zgromadziło się maksimum różnorodności. Otwartość była konstytutywną cechą naszego miasta przez całą jego historię. Wrocław to także laboratorium kulturowe, w którym toczy się nieustanny proces wzajemnych metamorfoz licznych kultur, spotykających się tu w przeszłości i obecnie". A Anna Bleja z biura Wrocław 2016 dodaje: - Przez swoją burzliwą historię Wrocław jest miastem, które ciągle wypracowuje swoją tożsamość. Jesteśmy miastem zróżnicowanym kulturowo i etnicznie, a przez to też bardziej tolerancyjnym.
Wielokulturowy charakter Wrocławia oraz integracyjne cele aplikacji podkreślone zostaną przez aktywną współpracę z parterami projektu. A będą nimi nie tylko inne miasta Dolnego Śląska, ale także czeskie miasto Hradec Králové i wschodnioniemieckie Görlitz.
Fot. Rafal Michalowski / AGENCJA GAZE
