Procesowi nie sprzyja, według Navarro-Vallsa, obecny klimat polityczny w Polsce, ale szczególne jego zastrzeżenie budzi fakt, że ,,postać gen. Jaruzelskiego jest faktycznie symbolem reżimu komunistycznego". Dlatego ,,wytoczenie procesu ikonie pociąga za sobą ryzyko, że przed sądem stanie historia bez osoby, co skończy się przypisaniem osobie win historii". Były rzecznik prasowy Jana Pawła II przypomina, że kiedyś rozmawiał z nim o Jaruzelskim do późnego wieczora. Uzgodnili wtedy, że na osobowość generała składały się trzy czynniki: był wojskowym, polskim patriotą i komunistą. Złożoność jego osobowości musiały ,,nadwyrężyć" późniejsze jego spotkania z Papieżem, a było ich osiem, ,,chociaż nigdy nie zmieniły go w sposób definitywny" - podkreśla Navarro-Valls.
- Któregoś dnia [Papież] wyznał mi, że wśród wielu aspektów generała górę brał aspekt komunistyczny - pisze dalej były rzecznik. Po czym zaraz dodaje, iż ,,był pewien, że gdyby tylko pękła instytucjonalna zbroja, człowieczeństwo wzięłoby i nad nim górę. Nie wiem, czy stało się tak w przypadku Jaruzelskiego - stwierdza Navarro-Valls. ,,Może - choć w to wątpię - odkryjemy to w czasie tego procesu.
- Niewątpliwie jednak Jan Paweł II pewien był, że nic i nikt nie może nigdy definitywnie uśpić serca i duszy człowieka, nawet jeżeli stał się on kukłą reżimu, który trzyma jej sznureczki. Ale prawdopodobnie prawdziwym zwrotem akcji w tym procesie będzie odkrycie na koniec, przynajmniej raz, niewinności winnego" - podsumował Navarro-Valls w artykule, którego podtytuł brzmi: "A Karol powiedział: to tylko człowiek".
Navarro-Valls napisał, że data 12 września, gdy rozpoczął się proces gen. Jaruzelskiego (proces autorów stanu wojennego - PAP), będzie "pamiętna dla Europy"."Z całą pewnością - dodał - będzie taka dla Polski". "Być może proces Jaruzelskiego jest tym procesem, który należy wytoczyć, ale tak naprawdę nie można tego zrobić. Może jest to tylko nieunikniony rezultat polityczny, chociaż w sumie taki, którego należało uniknąć, przede wszystkim w aktualnym klimacie politycznym, wyjątkowo zideologizowanym, jaki jest w Polsce" - oświadczył. Według niego "w istocie generał Jaruzelski to symbol reżimu komunistycznego. A wytaczanie procesu ikonie pociąga za sobą ryzyko postawienia przed sądem historii - bez osoby, co kończy się przypisaniem osobie win historii - uważa Navarro-Valls. Następnie wyraził opinię, że takie postępowanie jest "nieludzkie", chociaż "zdarza się stale".
- Jan Paweł II wiedział, że zamach stanu był brutalną odpowiedzią przeciwko ruchowi reform, który narodził się w jego ojczyźnie wraz ze związkiem +Solidarność+, wraz z innymi ruchami narodowymi" - podkreślił wieloletni bliski współpracownik polskiego papieża. Napisał również: "Można powiedzieć, że ustanowienie reżimu Jaruzelskiego jawiło się jako rozwiązanie dla bezruchu i zarazem kompromis. Było to następstwem cech biograficznych i charakterologicznych postaci, która przejęła władzę. Myśląc o tych wydarzeniach, pamiętam, że raz dyskutowałem z Janem Pawłem II do późnego wieczora o postaci Jaruzelskiego, uwzględniając fakt, że posiadał on trzy szczególne cechy; zasadnicze w tym momencie dla zrozumienia, co działo się w Polsce. Navarro-Valls wymienił to, że Jaruzelski był wojskowym, "nawykłym do dyscypliny", był polskim "nacjonalistą", a po trzecie - był także komunistą. Zdaniem b. watykańskiego rzecznika na charakter generała musiało mieć wpływ jego osiem spotkań z Janem Pawłem II, chociaż - jak zauważył - "nigdy nie zmienił się on w definitywny sposób.
