Polskie drogi - włącz się do akcji Gazety Wyborczej. Zobacz mapę niebezpiecznych miejsc, sprawdź jak jeżdżą inni, zobacz galerię krzyży polskich. Napisz do nas: listydogazety@gazeta.pl - więcej w serwisie specjalnym
Każdy policjant ma prawo do zatrzymania i kontroli pojazdu, ale - kontrolę stanu technicznego samochodu, badanie trzeźwości kierowcy (np. alkomatem) i sprawdzanie prędkości (np. fotoradarem) może przeprowadzić jedynie policjant z drogówki lub ten, który ukończył kurs obsługi tych urządzeń. Zakres policyjnych praw zależy też od... ubioru. Nieumundurowany policjant może cię zatrzymać wyłącznie na obszarze zabudowanym: lizakiem albo latarką z czerwonym światłem.
Powinien także pokazać swoją legitymację. Jeśli nie masz pewności, że osoba próbująca zatrzymać samochód ręką i poza terenem zabudowanym jest policjantem - nie zatrzymuj się! Co innego policjant w mundurze. Ten zatrzymuje kierowcę, machając lizakiem lub ręką. W warunkach niedostatecznej widoczności (nocą, podczas mgły czy ulewnego deszczu) musi użyć latarki ze światłem czerwonym lub lizaka ze światłem odblaskowym lub czerwonym.
Również krótkotrwałe równoczesne użycie sygnału dźwiękowego i światła błyskowego to znak, że powinieneś zatrzymać się do kontroli.
Stop! Kontrola Jeśli zostaniesz zatrzymany, zostań w samochodzie z rękami na kierownicy. Policjant podejdzie do twojego auta. Wtedy powinien podać stopień, imię i nazwisko oraz przyczynę zatrzymania. Jeśli jest umundurowany, to legitymację służbową pokazuje tylko na twoje żądanie. Na polecenie policjanta wyłączysz silnik pojazdu, a włączysz światła awaryjne. Policjant może też kazać ci jechać za radiowozem do miejsca, w którym zatrzymanie samochodu nie będzie zagrażać bezpieczeństwu. Pamiętaj - możesz wysiąść z auta
wyłącznie za pozwoleniem lub na żądanie policjanta. Jeśli nieproszony wyjdziesz z auta - to na własne ryzyko. Co się może stać? Dowiesz się za chwilę.
Od pouczenia do punktów W zależności od powodu zatrzymania policjant może cię pouczyć, wystawić mandat oraz nałożyć punkty karne. Możesz odmówić przyjęcia mandatu, wtedy policjant spisuje odpowiedni dokument, a sprawa idzie do sądu grodzkiego. Jeśli chodzi o punkty - w zależności od wagi naruszenia przepisów drogowych - policja przypisuje odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 10. Przy kilku wykroczeniach popełnionych jednocześnie, punkty są sumowane. Jeśli ich suma przekroczy 24 stracisz prawo jazdy.
Chuchnie Pan? Policjant ma prawo żądać, abyś poddał się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Możesz odmówić. Jeśli jesteś pijany lub odmawiasz badania, policjant może zlecić badanie krwi, które jest obowiązkowe. Policjant ma prawo zastosować przymus. Kontrola może dotyczyć także pasażera wtedy, gdy policjant podejrzewa, że to on kierował samochodem, który np. uczestniczył w wypadku albo brał udział w innym przestępstwie. Czy wynik pomiaru jest tajny? Nie. Policjant musi go pokazać na żądanie. Jeśli chodzi o kwestie techniczne, to każde urządzenie kontrolno-pomiarowe stosowane do kontroli kierowców i ruchu drogowego - np. alkotester, alkomat, radar czy wideoradar - musi mieć niezatarty numer fabryczny i ważne świadectwo legalizacji. Policjant na służbie musi mieć potwierdzoną kopię tej legalizacji.
Ręce na głowę Kiedy kierowca może usłyszeć takie polecenie? Gdy jest agresywny lub zaczyna się zachowywać podejrzanie. Zdarza się, że kierowca, zanim podejdzie do niego policjant, wysiada z pojazdu lub szuka w ubraniu albo pojeździe dokumentów do kontroli. Jest to nieprawidłowe zachowanie, które policjant może zinterpretować np. jako próbę czynnej napaści przy użyciu broni lub niebezpiecznego narzędzia. Może wówczas kazać delikwentowi - zarówno kierowcy, jak i pasażerowi - stanąć w rozkroku i położyć ręce na boku lub dachu pojazdu, a w skrajnych przypadkach położyć się na pasie drogowym twarzą do ziemi. Jeśli przyjdzie ci do głowy ucieczka, policjant zrobi wszystko, aby cię zatrzymać. Może użyć tzw. środków przymusu bezpośredniego (czyli mówiąc wprost - może cię obezwładnić), a także pałki, paralizatora, a nawet kaftana bezpieczeństwa. W ostateczności może sięgnąć po broń. W praktyce rzadko się to zdarza. Policjanci najczęściej korzystają z pouczeń, mandatów i punktów albo...
...nawet zabiorą samochód Na utratę samochodu jesteś narażony, gdy: - pozostawisz go w miejscu, gdzie jest to zabronione, a utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu (nie potrzeba do tego nawet policji, wystarczy straż gminna lub straż miejska); - utrudnia on prowadzenie akcji ratowniczej; - przekracza wymiary, dopuszczalną masę całkowitą (DMC) lub osi (określonych dla danego pojazdu w przepisach ruchu drogowego).
To nie wszystko. Zabiorą ci auto, m.in. gdy: - stan techniczny auta zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi lub narusza wymagania ochrony środowiska; - kierowca jest nietrzeźwy albo nie ma przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania danym pojazdem lub do używania tego pojazdu. Policja zabierze samochód, jeśli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób. Chodzi o sytuację, w której np. znajomy - pasażer czy ktoś z rodziny - kto zjawi się szybko w miejscu zatrzymania, będzie mógł zaopiekować się samochodem.
Na liście powodów do zatrzymania dowodu rejestracyjnego jest stwierdzenie lub uzasadnione przypuszczenia, że pojazd m.in.: zagraża bezpieczeństwu, zagraża porządkowi ruchu, narusza wymagania ochrony środowiska, nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie lub dane zawarte w badaniu nie odpowiadają stanowi faktycznemu. W razie zatrzymania dowodu rejestracyjnego policjant wydaje kierowcy pokwitowanie, w którym może zezwolić na używanie pojazdu przez maksymalnie siedem dni. Stracisz prawo jazdy, jeśli: - prowadziłeś pod wpływem alkoholu albo innych środków odurzających; -dokument jest tak zniszczony, że aż nieczytelny; - występuje podejrzenie podrobienia lub przerobienia prawa jazdy; - upłynął termin ważności dokumentu; - wydano postanowienie lub decyzję o zatrzymaniu twojego prawa jazdy; - przekroczyłeś liczbę 20 punktów w okresie pierwszego roku po zdaniu egzaminu, a 24 w latach następnych.
Warto wiedzieć: zawsze, kiedy wydaje ci się, że policja lub inne służby nadużyły swoich praw, możesz złożyć skargę do właściwej prokuratury, czyli musisz udać się do wydziału karnego sądu rejonowego w swoim miejscu zamieszkania. Musisz podać przedstawione przez policjantów powody zatrzymania, opisać przebieg i podać argumenty, dlaczego uważasz to zatrzymanie za bezzasadne.
